Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

13 Gần đến lễ Vượt Qua của người Do-thái, Đức Giê-su lên thành Giê-ru-sa-lem. 14 Người thấy trong Đền Thờ có những kẻ bán chiên, bò, bồ câu, và những người đang ngồi đổi tiền. 15 Người liền lấy dây làm roi mà xua đuổi tất cả chiên cũng như bò, ra khỏi Đền Thờ; còn tiền của những người đổi bạc, Người đổ tung ra, và lật nhào bàn ghế của họ. 16 Người nói với những kẻ bán bồ câu : “Đem tất cả những thứ này ra khỏi đây, đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán.” 17 Các môn đệ của Người nhớ lại lời đã chép trong Kinh Thánh : Vì nhiệt tâm lo việc nhà Chúa, mà tôi đây sẽ phải thiệt thân.

18 Người Do-thái hỏi Đức Giê-su : “Ông lấy dấu lạ nào chứng tỏ cho chúng tôi thấy là ông có quyền làm như thế?” 19 Đức Giê-su đáp : “Các ông cứ phá huỷ Đền Thờ này đi; nội ba ngày, tôi sẽ xây dựng lại.” 20 Người Do-thái nói : “Đền Thờ này phải mất bốn mươi sáu năm mới xây xong, thế mà nội trong ba ngày ông xây lại được sao?” 21 Nhưng Đền Thờ Đức Giê-su muốn nói ở đây là chính thân thể Người. 22 Vậy, khi Người từ cõi chết trỗi dậy, các môn đệ nhớ lại Người đã nói điều đó, họ tin vào Kinh Thánh và lời Đức Giê-su đã nói.

Đó là Lời Chúa

 

“Đền Thờ Chúa Giêsu muốn nói ở đây là chính thân thể Người!”.

Một trong các triết gia ảnh hưởng Augustinô là Victorinus. Về già, ông đọc Kinh Thánh và các tác phẩm Kitô giáo. Ngày kia, ông nói với Simplicianus, “Tôi muốn ngài biết, tôi là một Kitô hữu!”; Simplicianus đáp, “Tôi sẽ không tin cho đến khi ông đến nhà thờ!” - “Nhà thờ làm cho người ta thành Kitô hữu sao?”.

Kính thưa Anh Chị em,

Câu hỏi của Victorinus chưa phải lời cuối; lời cuối là lời ông công khai tuyên xưng đức tin khi bước vào lòng Hội Thánh. Mừng lễ Cung hiến thánh đường Latêranô, chúng ta nhìn qua những bức tường để nhận ra Đấng quy tụ - Đức Kitô, một ‘nhà không tường’.

Không có toà nhà nào đủ lớn để chứa nổi Thiên Chúa, nhưng con người vẫn không ngừng xây nhà cho Ngài. Thế nhưng, điều con người tìm kiếm nơi những bức tường thánh, Thiên Chúa lại trao ban nơi Thánh Tử. Gioan giải thích: “Đền Thờ Đức Giêsu muốn nói ở đây là chính thân thể Người!”. Từ nay, muốn hiểu Đền Thờ ấy, phải nhìn vào Đức Kitô: thân thể sẽ chịu đóng đinh và sống lại. Nơi Ngài, Thiên Chúa không còn đợi con người đến gặp mình, nhưng chính Ngài đến gặp con người. Sự hiện diện của Thiên Chúa không còn được nhận biết trước hết qua một nơi chốn, nhưng qua một Ngôi Vị. Đền thờ bằng đá có thể sụp đổ theo thời gian, nhưng Đức Kitô thì vĩnh cửu.

Latêranô chỉ thật sự là “Mẹ và Đầu của mọi nhà thờ” khi quy hướng mọi người về Đức Kitô. Mọi thánh đường cũng chỉ có ý nghĩa như thế. Bài đọc Êzêkiel và Thánh Vịnh đáp ca cho thấy: từ Ngài, nguồn sống tuôn chảy cho mọi loài. Đá không làm nên Đền Thờ; Đức Kitô mới làm cho đá thành Đền Thờ. Vì thế, khi nói: “Anh em là đền thờ của Thiên Chúa” - bài đọc hai - Phaolô không chỉ nói về một nơi thánh, nhưng về một tương quan thánh. Đó là cuộc chuyển dịch lớn của đức tin Kitô giáo: từ những bức tường được cung hiến sang những con người được thánh hiến. “Không còn là nơi chốn, nhưng là cộng đoàn những người được tuyển chọn mà tôi gọi là Hội Thánh!” - Clêmentê Alexandria.

Điều Thiên Chúa chờ đợi không chỉ là những nhà thờ đầy người, nhưng là những con người đầy Chúa; không phải là những thánh đường đẹp, nhưng là những tâm hồn thánh. Chúng ta có thể chung một nhà thờ mà lòng vẫn dựng tường ngăn nhau. Một nhà thờ đầy người chưa đủ; mỗi người còn phải để Chúa thanh luyện, hoán cải, cho người anh em có chỗ trong lòng mình.

Anh Chị em,

Đức Kitô đã để người ta phá huỷ Đền Thờ là chính thân thể Ngài; nhưng như Ngài đã báo trước, sau ba ngày, Ngài sống lại. Từ đó, nơi Thiên Chúa và con người thuộc về nhau mãi mãi chính là Đức Kitô. Vì thế, kết hợp với Ngài không phải là tìm một nơi để đến, nhưng là bước vào chính sự sống của Thiên Chúa, rồi cùng Ngài ra đi làm cho thế giới sống. Đó là một phụng vụ không khép lại sau lời chúc bình an, nhưng tiếp tục giữa đời. “Đền thánh thật không phải nơi những tảng đá đứng, mà là nơi tình yêu chảy và các tâm hồn hiệp nhất!” - Thomas Merton.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin thanh luyện lòng con khỏi mọi ngẫu tượng đang ngấp nghé; dạy con hoán cải và yêu thương; để con là ‘nhà không tường’ cho Chúa giữa thế gian!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Theo tin Tòa Thánh, Chúa nhật, ngày 8 tháng 11 năm 2026, trước khi từ giã Uruguay để qua Argentina tiếp tục cuộc tông du Ba Quốc Gia Châu Mỹ La-tinh, Đức Leo XIV đã tới Đền thánh Quốc gia Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị ở Florida, cách Montevideo khoảng 90 Km đường chim bay, để cử hành Thánh Lễ Long Trọng nhân Chúa nhật thứ 32 Mùa Thường niên. Nhân dịp này, ngài đã có bài giảng Lễ sau đây, dựa theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

_________________________________

Anh chị em thân mến trên mảnh đất Uruguay này,

Với tất cả lòng nhiệt thành, hôm nay tôi hiện diện tại đây cùng anh chị em, bên cạnh Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị. Tôi đến với tư cách là một người hành hương để cùng chia sẻ đức tin và sự dịu dàng mà bao thế hệ người dân Uruguay đã dành cho Mẹ Thiên Chúa. Tôi xin gửi lời chào đến tất cả những ai đã từ khắp nơi đổ về đây, những người đã thực hiện cuộc hành hương này suốt nhiều năm qua, cũng như những ai lần đầu tiên đặt chân đến nơi này hôm nay: Tôi ôm lấy tất cả anh chị em bằng tình yêu mến và phó thác anh chị em cho sự che chở của Đức Maria.

Hôm nay, Lời Chúa giới thiệu với chúng ta hai người phụ nữ sống ở hai thời đại rất khác nhau, nhưng cả hai đều được ban cho cùng một phúc lành. Đối với bà Giu-đi-tha, sau khi dân tộc bà được giải thoát, người ta đã thưa với bà rằng: “Hỡi con, con được Thiên Chúa Tối Cao chúc phúc hơn mọi phụ nữ trên mặt đất” (Giu-đi-tha 13:18). Nhiều thế kỷ sau, bà Ê-li-sa-bét chào đón Đức Maria vào nhà mình và thốt lên: “Em được chúc phúc hơn mọi người phụ nữ” (Lc 1:42).

Mối liên hệ này đã sớm được truyền thống Kitô giáo nhận ra. Nơi bà Giu-đi-tha, truyền thống ấy nhìn thấy một người phụ nữ không để nỗi sợ hãi khuất phục trong thời điểm đầy gian khó của dân tộc mình. Qua cầu nguyện và ăn chay, bà đã đưa ra một quyết định khiến bản thân phải đối diện với hiểm nguy đến tính mạng (x. Giu-đi-tha 8–10). Khi chiến thắng đến, bà Giu-đi-tha không nhận công lao về mình, bởi bà biết rõ ai là Đấng đã cứu thoát Ít-ra-en; bà nói: “Hãy khởi xướng bài ca dâng lên Thiên Chúa của tôi với trống cơm, hãy hát mừng Chúa của tôi với chũm chọe” (Giu-đi-tha 16:1). Chính vì vậy, những lời mà dân chúng dành để chào đón bà thật đầy vẻ uy nghi: “Bà là vinh quang của Giê-ru-sa-lem, là niềm tự hào lớn lao của Ít-ra-en, là niềm kiêu hãnh vĩ đại của dân tộc chúng ta!” (Giu-đi-tha 15:9). Dân chúng đã cùng nhau ca tụng những gì Thiên Chúa đã thực hiện cho họ thông qua bà Giu-đi-tha. Việc lắng nghe những lời này hôm nay, trước sự hiện diện của Đấng Bảo trợ quốc gia, mang một ý nghĩa đặc biệt. Bức tượng nhỏ bé này gắn liền với một thời khắc quyết định trong lịch sử Uruguay. Vào năm 1825, những người đấu tranh cho sự tự do của mảnh đất này đã hướng về Đức Maria, đặt khởi đầu cho nỗ lực của họ dưới sự che chở của Mẹ. Cử chỉ ấy nhắc nhở chúng ta rằng, lịch sử của các dân tộc cũng không thể được hiểu một cách trọn vẹn nếu thiếu đi mối liên hệ với Thiên Chúa. Như vậy, ngay từ những ngày đầu khai quốc, Uruguay đã gắn bó mật thiết với một người Mẹ. Kể từ đó, bao thế hệ đã đi qua, hoàn cảnh cũng đổi thay, bao gồm cả thái độ của nhiều người Uruguay đối với đức tin. Thế nhưng, Mẹ vẫn ở đây. Trong khi Đức Maria đồng hành cùng lịch sử của dân tộc này, thì ở vô số mái ấm khác, những người phụ nữ cũng đã gìn giữ đức tin và truyền lại cho con cái mình.

Tôi nghĩ đến những người mẹ đã đặt những lời cầu nguyện đầu tiên lên đôi môi con trẻ, đưa con đi lãnh nhận bí tích Rửa tội, chuẩn bị cho con đón nhận các bí tích khác, và dạy con sống đức bác ái Kitô giáo. Tôi nghĩ đến những người bà đã lập bàn thờ tại gia, cầu nguyện cho người sống cũng như người đã khuất, và làm cho Thiên Chúa hiện diện trong những sự kiện bình thường của cuộc sống. Ngay từ thuở sơ khai của Giáo hội, chúng ta cũng thấy những hình ảnh tương tự. Đức tin của Ti-mô-thê bắt nguồn từ hai người phụ nữ; Thánh Tông đồ đã trìu mến nhắc đến bà ngoại Lô-ít và mẹ Ê-u-ni-kê của ngài. Nơi họ, một “đức tin chân thành” đã bén rễ, điều mà Thánh Phao-lô cũng nhận thấy nơi Ti-mô-thê (x. 2 Tm 1:5). Kinh Thánh không nói nhiều về hai người phụ nữ ấy, nhưng chúng ta biết rằng Ti-mô-thê – người sau này trở thành cộng sự thân cận của Thánh Phao-lô – đã được vun đắp nhờ đức tin học được ngay tại mái ấm gia đình (x. Cv 16:1-3).

Mảnh đất này cũng ghi dấu tên tuổi của những người phụ nữ trong lịch sử đức tin. Trong số đó có Thánh María Francisca Rubatto, người đã chọn ở lại giữa anh chị em để phục vụ những người túng thiếu nhất tại đây. Ngoài ra còn có các Chân phước Tử đạo Dolores và Consuelo Aguiar-Mella, hai chị em sinh ra tại Montevideo. Cuộc đời của họ rất khác nhau, nhưng ở cả ba người, chúng ta đều thấy những tấm gương sáng ngời về lòng trung tín.

Tuy nhiên, phần lớn lịch sử đức tin này tại đất nước chúng ta đã không được ghi lại trong sách vở. Nó được âm thầm truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác trong các gia đình. Khi tự hỏi đức tin của mình bắt nguồn từ đâu, chúng ta thường nhớ đến một người phụ nữ cụ thể: có thể là mẹ, bà, mẹ đỡ đầu, một nữ tu hay một giáo lý viên. Chúng ta có thể không nhớ hết từng lời họ đã nói, nhưng chắc chắn vẫn nhớ cách họ cầu nguyện, cách họ nói về Chúa, và sự xác tín mà họ thể hiện qua chính lối sống của mình.

Hôm nay, tôi muốn gửi lời cảm ơn đến tất cả những người phụ nữ ấy. Cảm ơn quý vị đã tin tưởng và giữ cho con đường dẫn đến Thiên Chúa luôn rộng mở trong biết bao gia đình. Một số người nhận được sự nâng đỡ từ truyền thống gia đình lâu đời; những người khác phải nỗ lực hơn nhiều để duy trì đức tin đó, đôi khi trong hoàn cảnh không nhận được sự thấu hiểu hay ủng hộ từ chính những người thân trong nhà. Tôi biết rằng nhiều người trong số quý vị đang mang trong lòng một nỗi buồn sâu xxa. Quý vị đã dạy con cái cầu nguyện, nhưng nay chúng không còn cầu nguyện nữa. Trước đây, cả gia đình từng cùng nhau tham dự Thánh lễ, vậy mà đã nhiều năm rồi, con cái quý vị không còn bước chân vào nhà thờ. Quý vị đã từng nói với các cháu về Thiên Chúa, và giờ đây bạn không biết liệu những lời đó có để lại dấu ấn gì hay không. Đôi khi quý vị tự hỏi liệu mình có làm điều gì sai sót, hay tất cả những nỗ lực ấy đều vô ích. Hãy để tôi nhắc đến Thánh Monica, người thấu hiểu nỗi đau đó hơn ai hết. Bà đã cầu nguyện suốt nhiều năm cho người con trai dường như ngày càng rời xa Thiên Chúa, nhưng bà chưa bao giờ ngừng tin tưởng vào ân sủng của Người. Vì vậy, đừng nghĩ rằng những gì quý vị đã gieo xuống đều đã mất. Chính Chúa đã dạy chúng ta rằng hạt giống có thể lớn lên mà người gieo không hề hay biết bằng cách nào (x. Mc 4:27).

Thưa các bà mẹ và các bà: đừng bao giờ mệt mỏi trong việc truyền lại đức tin! Hãy rao giảng bằng chính cuộc sống của mình, cũng như bằng lời nói. Hãy kiên trì với cầu nguyện, tình yêu và hy vọng; hãy kiên trì trong mọi hoàn cảnh, dù thuận lợi hay khó khăn (x. 2 Tm 4:2). Hãy thực hiện điều đó với sự kiên nhẫn, không gay gắt cũng chẳng nản lòng. Ngay cả khi những người thân yêu dường như đang xa rời Thiên Chúa, hãy tiếp tục đặt họ trước mặt Người. Đừng ngừng chúc lành cho họ, đồng hành cùng họ, và đơn giản là nhắc nhở họ về những gì họ đã từng đón nhận. Có những cánh cửa mà quý vị không thể mở, nhưng Thiên Chúa thì có thể.

Tôi cũng muốn nhắn nhủ đến những người đàn ông — các người cha và các người ông. Con cái và các cháu của quý vị cần thấy rằng đức tin chiếm một vị trí thực sự trong cuộc sống của những người đàn ông trong gia đình. Hãy noi gương Thánh Giuse, người đã đảm nhận trọng trách nuôi dạy Chúa Giêsu, đưa Người đến đền thờ, dạy Người làm việc lương thiện và cho Người thấy rằng Thiên Chúa phải luôn là ưu tiên hàng đầu trong cuộc đời mỗi người. Các người cha, các người ông thân mến, người trẻ cần thấy rằng quý vị biết cầu nguyện, lãnh nhận các bí tích, đối xử tôn trọng với vợ mình, biết xin lỗi và sống chính trực, ngay cả khi điều đó đòi hỏi sự hy sinh. Con cái học hỏi được rất nhiều khi thấy cha mình có thể quỳ gối trước Thiên Chúa mà không hề cảm thấy mình kém nam tính đi chút nào.

Kinh Thánh kêu gọi dân Chúa hãy ghi khắc những lời họ đã nhận lãnh từ Người vào lòng, truyền dạy lại cho con cái, và nhắc đến những lời ấy “khi ngồi trong nhà cũng như lúc đi đường, khi nằm xuống cũng như khi thức dậy” (Đnl 6:7). Thiên Chúa là trung tâm trong các cuộc trò chuyện, trong việc đưa ra quyết định và trong đời sống gia đình hằng ngày. Nhờ đó, con cái nhận thấy rằng đức tin mà chúng lãnh nhận từ cha mẹ cũng chính là kim chỉ nam cho đời sống của chính cha mẹ chúng. Ngày nay cũng vậy, các giám mục, linh mục và những người sống đời thánh hiến được mời gọi hỗ trợ các gia đình trong sứ vụ này; các ngài thực thi tình phụ tử và mẫu tử thiêng liêng một cách quảng đại, đồng hành với những ai đang vấp ngã và giúp nhiều người tìm lại con đường dẫn đến Thiên Chúa.

Truyền đạt đức tin nghĩa là dẫn đưa người khác đến với Đức Kitô, Đấng mà chính chúng ta đã gặp gỡ. Đức Maria cho chúng ta thấy rõ cách thức thực hiện điều đó. Trong Tin Mừng, bà Elisabeth chào đón Mẹ bằng lời reo vui: “Em được chúc phúc hơn mọi người phụ nữ, và người con em đang cưu mang cũng được chúc phúc” (Lc 1:42). Đức Maria không giữ lấy lời tán dương ấy cho riêng mình. Khi bà Elisabeth tuyên xưng Mẹ là người có phúc, Đức Maria đã đáp lại bằng bài ca ngợi khen sự cao cả của Chúa (x. Lc 1:46-55). Tại Cana, khi mọi người tìm đến Mẹ, Mẹ đã hướng họ về phía Con mình: “Người bảo gì, các anh cứ làm theo” (Ga 2:5).

Trong bài đọc thứ hai, thánh Phaolô khẳng định rõ ràng một chân lý mà toàn bộ cuộc đời Đức Maria đều minh chứng: “Chỉ có một Thiên Chúa, cũng chỉ có một Đấng trung gian giữa Thiên Chúa và loài người: đó là một con người, Đức Kitô Giêsu” (1 Tm 2:5). Mọi sự cao cả nơi Đức Maria đều bắt nguồn từ mối tương quan của Mẹ với Đức Kitô: Mẹ đón nhận Người, sống nhờ Người, và dẫn đưa người khác đến với Người. Gặp gỡ Thầy Chí Thánh chính là mục đích của mọi công cuộc loan báo Tin Mừng và mọi lòng sùng kính Đức Maria đích thực. Con Thiên Chúa đã hiến dâng chính mình vì tất cả mọi người; vì thế, không ai bị loại trừ khỏi lời cầu nguyện của Giáo hội. Đó là lý do tại sao Thánh Phao-lô mời gọi chúng ta cầu nguyện “cho các vua chúa và tất cả những người nắm quyền” (1 Tm 2:2), cũng như cho mọi người, bởi vì Thiên Chúa “muốn cho mọi người được cứu độ” (1 Tm 2:4).

Trong ngày lễ kính Đấng Bảo trợ của Uruguay, chúng ta hãy dâng toàn thể dân tộc này lên trước nhan Chúa. Chúng ta hãy cầu nguyện cho những người gánh vác trách nhiệm điều hành đất nước, để họ biết tìm kiếm lợi ích chung cho mọi người một cách chính trực; cầu nguyện cho các gia đình, cho giới trẻ, cho những người đang đau khổ, cho những ai cảm thấy xa rời Thiên Chúa, và cho cả những người cần quay trở về với Người để thay đổi cuộc đời mình.

Thánh Luca cho chúng ta thấy sứ mạng ấy khởi đầu như thế nào. Sau khi thụ thai Con Thiên Chúa, Đức Maria đã “vội vã lên đường” (1:39). Ngài không đợi bà Elisabeth tìm đến mình, mà chủ động đi gặp bà và bước vào nhà bà, mang theo Chúa bên mình. Tại đó, hài nhi nhảy mừng trong lòng mẹ, còn bà Elisabeth thì được tràn đầy Chúa Thánh Thần (x. Lc 1:41-44). Hành động của Đức Maria cũng chỉ ra con đường cho chúng ta. Chúng ta không thể cứ mãi chờ đợi những người đã lạc bước tự mình quay trở về. Hỡi người dân Uruguay, anh chị em hãy lên đường! Hãy bước vào nhà của mọi người, đến gần họ, lắng nghe những trăn trở của họ và dẫn đưa họ đến với Chúa Kitô! Mỗi người trong anh chị em đều biết một ai đó mà mình cần tiến một bước về phía họ: có thể là con cái, bạn bè, người hàng xóm, một người đã từ bỏ đức tin từ lâu, hoặc một người chưa từng có ai gần gũi để nói cho họ biết về Thiên Chúa.

Xin Nữ Vương Thiên Đàng nâng đỡ những ai vẫn đang tiếp tục gieo hạt giống đức tin. Xin Mẹ dạy chúng ta biết nhận ra Chúa Kitô nơi người nghèo khổ, người bệnh tật và những ai đang cô đơn và dạy chúng ta đưa Người đến những nơi mà Người chưa được biết đến.

Chẳng bao lâu nữa, tôi sẽ đặt đóa Hồng Vàng trước hình ảnh này. Qua cử chỉ đó, tôi muốn tôn vinh Đấng thực sự là “niềm tự hào lớn lao của dân tộc chúng ta” (Giu-đi-tha 15:9) và làm cho lời bà từng thốt lên được hiển hiện: “Mọi thế hệ sẽ khen tôi có phúc” (Lu-ca 1:48).

Với Đức Maria, Đấng dẫn dắt và chỉ lối cho dân tộc này, tôi muốn tái dâng hiến quốc gia này, phó thác vùng đất này cùng tất cả những ai đang sinh sống tại đây cho sự che chở của ngài. Tôi cũng cầu xin Thiên Chúa, nhờ lời chuyển cầu đầy quyền năng của Đức Mẹ, ngăn chặn những mưu đồ của ác thần và gìn giữ đất nước Uruguay thân yêu khỏi bất cứ điều gì có thể khiến quốc gia này rời xa Đức Kitô. Nguyện xin đóa Hồng Vàng này – biểu tượng của lòng tôn kính và tình con thảo – cũng nhắc nhở các tín hữu rằng họ được mời gọi noi gương Đức Mẹ: yêu mến Đức Kitô như ngài đã yêu mến Người, và mang Người đến cho tha nhân như chính ngài đã từng mang Người đến cho họ. Amen.

____________________________________

Lời cảm ơn của Đức Thánh Cha khi kết thúc Thánh lễ

Khi cử hành Thánh Thể này khép lại, trước lúc chia tay đất nước thân yêu này, tôi xin gửi lời cảm ơn đến tất cả những ai đã góp phần làm nên chuyến thăm của tôi. Tôi xin cảm ơn các vị lãnh đạo dân sự và tôn giáo, các nhóm tổ chức từng sự kiện, các tình nguyện viên, các gia đình và cộng đoàn đã cùng chung tay làm việc để chúng ta có thể chia sẻ những ngày vừa qua bên nhau; tôi cũng xin cảm ơn những ai đã đồng hành cùng chúng ta qua các phương tiện truyền thông. Tôi từng được nghe nói rằng, dù Uruguay là một quốc gia tương đối nhỏ, nhưng người dân nơi đây có những trái tim quảng đại và có khả năng thực hiện những điều cao cả. Điều đó đã được minh chứng rõ nét trong những ngày qua. Anh chị em đã chuẩn bị mọi sự thật chu đáo; tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tất cả anh chị em.

Chúng ta đã cùng nhau chia sẻ niềm vui đức tin vào Đức Kitô, và chúng ta đã chứng kiến niềm vui ấy lớn dần lên qua từng ngày. Nguyện xin những gì chúng ta đã trải nghiệm tại Montevideo, Paysandú và tại Florida này sẽ lan tỏa đến khắp mọi miền đất nước và toàn thế giới. Đó chính là toán học của đức tin: những gì chúng ta đã lãnh nhận và quảng đại trao đi, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, sẽ được nhân lên, mở ra những chân trời mới và làm phong phú cuộc sống của chúng ta, mang lại cho cuộc sống ấy một ý nghĩa mới. Hỡi anh chị em tại Uruguay, hãy góp phần giúp cho đức tin, niềm hy vọng và đức ái không ngừng tăng trưởng. Hãy tiếp tục sống và loan báo niềm vui nảy sinh từ cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu Kitô, và nhờ đó, anh chị em sẽ có một cuộc sống trọn vẹn và đầy hoa trái.

Thông qua lời chuyển cầu của Đức Mẹ Ba Mươi Ba (Nuestra Señora de los Treinta y Tres), tôi cầu xin Thiên Chúa ban phúc lành cho người dân Uruguay và dẫn đưa họ trên những nẻo đường của sự hiệp nhất và hòa bình. Tôi luôn mang anh chị em trong tim và mong anh chị em tiếp tục đồng hành cùng tôi bằng những lời cầu nguyện. Cảm ơn Uruguay rất nhiều!

 

Ký giả Courtney Mares, trong bản tin sáng ngày 8 tháng 11 năm 2026 của tạp chí Our Sunday Visitor, từ Florida, Uruguay, tường thuật rằng: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thực hiện chuyến hành hương đến đền thánh quốc gia kính Đức Mẹ tại Uruguay. Tại đây, ngài đã gửi gắm thông điệp hy vọng đến những người mẹ đang mang nỗi buồn khi chứng kiến con cái mình rời xa đức tin mà chúng từng được nuôi dạy.

Trong bài giảng, Đức Giáo Hoàng Leo chia sẻ: “Tôi biết rằng nhiều người trong số quý vị đang mang một nỗi niềm riêng. Quý vị từng dạy con cái cầu nguyện, nhưng nay chúng không còn làm điều đó nữa. Quý vị từng cùng con đi dự Thánh lễ, nhưng đã nhiều năm rồi chúng không còn bước chân vào nhà thờ. Quý vị từng nói với các cháu về Thiên Chúa, nhưng giờ đây quý vị tự hỏi liệu những lời đó có để lại dấu ấn nào không. Đôi khi, quý vị tự hỏi liệu mình có làm điều gì sai sót, hay tất cả những nỗ lực ấy đều trở nên vô ích.”

Đức Giáo Hoàng nhắc đến tấm gương của Thánh Monica – người đã “kiên trì cầu nguyện suốt nhiều năm cho đứa con trai dường như ngày càng rời xa Thiên Chúa, nhưng bà chưa bao giờ ngừng tin tưởng vào ân sủng của Người.”

“Thưa các bà mẹ và các bà ngoại, bà nội: đừng bao giờ mệt mỏi trong việc truyền lại đức tin! Hãy rao giảng bằng chính cuộc sống của mình, cũng như bằng lời nói. Hãy kiên trì với cầu nguyện, tình yêu và hy vọng; hãy kiên trì thực hiện những điều đó dù thuận tiện hay không thuận tiện (xem 2 Timôthê 4:2). Hãy làm như vậy với sự kiên nhẫn, không gay gắt và cũng chẳng nản lòng. Ngay cả khi những người thân yêu dường như đang xa rời Thiên Chúa, hãy tiếp tục đặt họ trước mặt Người. Đừng ngừng chúc phúc cho họ, đồng hành cùng họ, và đơn giản là nhắc nhở họ về những gì họ đã từng đón nhận,” Đức Giáo Hoàng Leo nhắn nhủ.

Ngài nói thêm: “Có những cánh cửa mà quý vị không thể mở được, nhưng Thiên Chúa thì có thể.”

Trong bài giảng, Đức Giáo Hoàng cũng dành những lời khích lệ cho các người cha và ông nội, ông ngoại, kêu gọi họ hãy noi gương Thánh Giuse.

“Các người cha, các ông nội, ông ngoại thân mến, người trẻ cần thấy quý vị cầu nguyện, lãnh nhận các bí tích, đối xử tôn trọng với vợ mình, biết xin lỗi và sống chính trực, ngay cả khi điều đó đòi hỏi sự hy sinh. Con cái học hỏi được rất nhiều khi thấy cha mình có thể quỳ gối trước Thiên Chúa mà không hề cảm thấy mình kém nam tính hơn vì hành động đó,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, nhận được những tràng pháo tay nồng nhiệt từ cộng đoàn tham dự Thánh lễ.

Đức Giáo Hoàng nói thêm: “Con cháu của quý vị cần thấy rằng đức tin chiếm một vị trí thực sự trong cuộc sống của những người đàn ông trong gia đình.”

Đức Giáo Hoàng Leo tại địa điểm hành hương được yêu mến ở Uruguay

Vào sáng ngày 8 tháng 11 — ngày diễn ra cuộc hành hương quốc gia thường niên hướng về Đức Trinh Nữ Maria, một sự kiện gắn liền với cuộc đấu tranh giành độc lập lịch sử của Uruguay khỏi Brazil — Đức Giáo Hoàng đã cử hành Thánh lễ ngoài trời với 50,000 người tham dự trước Đền thánh Quốc gia Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị (National Shrine of Our Lady of the Thirty-Three), cũng là nhà thờ chính tòa tại thành phố Florida, Uruguay. Tại địa điểm hành hương được yêu mến này, Đức Giáo Hoàng Lêô đã tái dâng hiến đất nước Uruguay cho Đức Trinh Nữ Maria – một hành động từng được Thánh Gioan Phaolô II thực hiện lần đầu vào năm 1988. Ngài cầu xin Thiên Chúa, nhờ sự chuyển cầu của Đức Mẹ, “ngăn chặn các công việc của ác thần và gìn giữ đất nước Uruguay thân yêu khỏi bất cứ điều gì có thể khiến quốc gia này rời xa Chúa Kitô”.

Tước hiệu độc đáo “Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị” bắt nguồn từ hình ảnh gắn liền với 33 nhà cách mạng; vào năm 1825, họ đã thực hiện một chiến dịch nhằm giải phóng vùng lãnh thổ khi đó được gọi là “Tỉnh miền Đông” (Eastern Province) khỏi Đế quốc Brazil.

Đại Hội đồng Florida, nơi tuyên bố độc lập vào ngày 25 tháng 8 năm 1825, đã họp ngay bên cạnh nhà thờ của thị trấn, và các thành viên trong hội đồng đã tôn kính bức tượng Đức Mẹ được lưu giữ tại đó.

Đức Giáo Hoàng Lêô chia sẻ: “Bức tượng nhỏ bé này gắn liền với một thời khắc quyết định trong lịch sử Uruguay. Năm 1825, những người đấu tranh cho tự do của vùng đất này đã tìm đến Đức Maria, đặt khởi đầu cho nỗ lực của họ dưới sự che chở của Mẹ. Cử chỉ đó nhắc nhở chúng ta rằng, lịch sử của các dân tộc cũng không thể được hiểu một cách trọn vẹn nếu không quy chiếu về Thiên Chúa”.

“Kể từ đó, bao thế hệ đã đi qua, hoàn cảnh cũng thay đổi, bao gồm cả mối tương quan của nhiều người Uruguay đối với đức tin. Thế nhưng, Mẹ vẫn ở đây”.

Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị, Đấng giải phóng Uruguay

Công trình Vương cung thánh đường hiện tại ở Florida được xây dựng vào năm 1887, nhưng bức tượng Đức Trinh Nữ Maria bằng gỗ được lưu giữ bên trong đền thánh quốc gia này có lịch sử lâu đời hơn, bắt nguồn từ cuối thế kỷ 18 và gắn bó mật thiết với lịch sử quốc gia Uruguay. Được chạm khắc từ gỗ tuyết tùng Paraguay, đây là một bức tượng nhỏ mô tả Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, được cho là có nguồn gốc từ các khu truyền giáo Dòng Tên gần đó.

“Lòng sùng kính này không bắt nguồn từ bất cứ sự kiện phép lạ hay cuộc hiện ra nào, như trường hợp của nhiều lòng sùng kính Đức Mẹ khác,” linh mục Gabriel González Melano, một linh mục thuộc Giáo phận Florida, chia sẻ với OSV News.

“Chính người dân đã bắt đầu gắn kết hình ảnh Đức Mẹ với chiến dịch đó,” linh mục González cho biết. “Từ năm 1825 trở đi, họ dần gọi Người là Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị, và nhiều người còn tôn vinh Người là Đấng giải phóng Uruguay.”

Những người hành hương vui mừng khôn xiết khi được gặp Đức Giáo Hoàng

Ông Martín Lage Ponce de León, người cùng gia đình từ thủ đô Montevideo đến hành hương tại đền thánh, chia sẻ với OSV News rằng Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị “có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với toàn thể người dân Uruguay.”

“Chúng tôi thực sự phấn khởi khi được đón tiếp Đức Giáo Hoàng Lêô,” ông nói. “Chúng tôi vô cùng biết ơn vì ngài đã chọn Uruguay làm điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến thăm Nam Mỹ của ngài. Chúng tôi tin rằng điều này đến đúng lúc Uruguay đang thực sự cần đến những lời dạy của ngài về sứ mệnh.”

Ximena Tejeria, 26 tuổi, chăm chú dõi theo từ chiếc xe lăn của mình khi Đức Giáo Hoàng Lêô vẫy chào đám đông hàng ngàn người đang phất cao những lá cờ Vatican từ trên chiếc xe dành riêng cho Đức Giáo Hoàng (popemobile). “Đây là lần đầu tiên tôi được nhìn thấy Đức Giáo Hoàng,” bà nói khi nhắc đến Đức Giáo Hoàng Leo. “Trước đây tôi từng gặp Đức Giáo Hoàng Phanxicô, và giờ đây chúng tôi lại được tận mắt nhìn thấy (Đức Giáo Hoàng Leo) ở cự ly gần; đây quả là điều tuyệt vời cho cả đất nước Uruguay. Đã nhiều năm rồi mới có một vị Giáo hoàng đến thăm, nên sự kiện này mang lại niềm vui cho tất cả mọi người.”

Natalia Baccino, 45 tuổi, đến từ thủ đô Montevideo, từng nhiều lần hành hương đến Đền thánh Đức Mẹ Florida trong đời, nhưng đây là lần đầu tiên một Thánh lễ do Đức Giáo Hoàng cử hành diễn ra tại ngôi đền này.

“Tôi đã thức dậy từ rất sớm, lúc 4 giờ 30 sáng, để đến được đây vì… trên các tuyến đường, lượng người đổ về đây quá đông,” bà Baccino chia sẻ với OSV News.

Argentina là điểm dừng chân tiếp theo của Đức Giáo Hoàng Leo sau Uruguay

Đức Giáo Hoàng đã di chuyển khoảng 60 dặm (gần 100 km) bằng xe hơi từ Montevideo để đến Đền thánh. Trên đường đi, ngài đã dừng chân tại giáo xứ Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu (hay còn gọi là Santa Teresita) ở Juanicó để cầu nguyện, gặp gỡ thị trưởng và ban phép lành cho những người dân đang tập trung tại đó.

“Lý do chính khiến Đức Giáo Hoàng Leo ghé thăm Đền thánh này, tất nhiên là vì khi đến Uruguay, ngài cần phải viếng thăm vị Thánh bảo trợ của đất nước,” Cha González cho biết. Cha nói thêm rằng việc ngày lễ kính Đức Mẹ trùng với dịp hành hương quốc gia đã làm cho sự kiện này trở nên đặc biệt ý nghĩa.

Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII đã phê chuẩn việc trao vương miện theo giáo luật cho bức ảnh vào năm 1961 và tuyên bố Đức Mẹ Ba Mươi Ba (Our Lady of the Thirty-Three) là Đấng bảo trợ của Uruguay vào năm 1962. Năm 1975, chính phủ Uruguay đã công nhận nhà thờ chính tòa và bức ảnh này là các di tích lịch sử quốc gia; đến năm 1994, nhà thờ chính tòa trở thành Đền thánh Quốc gia kính Đức Mẹ Ba Mươi Ba.

Kết thúc Thánh lễ, Đức Giám Mục Alfonso María Bauer Ormazábal của giáo phận Florida đã thưa với Đức Giáo Hoàng: “Chúng con là một đất nước của những cộng đồng gắn kết, nơi mọi người cùng chia sẻ trà mate và quây quần bên bạn bè. Đất nước ấy đã ra đời tại đây, ở Florida: ngay bên cạnh nơi được gọi là ‘Bàn thờ Tổ quốc’, nền độc lập của chúng con đã được tuyên bố dưới sự dõi theo của Đức Mẹ Ba Mươi Ba.”

“Ngày nay, chúng con đang đối diện với những khó khăn khác nhau, và chúng con cầu xin Đức Mẹ đồng hành cùng chúng con trong những thử thách đó:

tình trạng nghèo đói của biết bao trẻ em, thiếu việc làm, nỗi cô đơn và cảm giác vô định, các chứng nghiện ngập và vấn đề sức khỏe tâm thần, sự rạn nứt trong xã hội, cùng nạn bạo lực. Cùng với Đức Mẹ, chúng con mong muốn bảo vệ phẩm giá của mỗi con người, những người con của Thiên Chúa,” Đức Giám Mục chia sẻ.

Thánh lễ tại Florida là sự kiện công khai cuối cùng trong chuyến thăm Uruguay của Đức Giáo Hoàng từ ngày 7 đến 8 tháng 11. Sau Thánh lễ và bữa trưa cùng các giám mục địa phương, ngài dự kiến sẽ bay đến Buenos Aires, Argentina, nơi ngài sẽ có cuộc gặp với Tổng thống Javier Milei vào buổi chiều cùng ngày.

Tại Argentina, Đức Giáo Hoàng Leo dự kiến sẽ cử hành Thánh lễ tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján, thánh địa quốc gia tôn vinh Đức Mẹ của đất nước này. Tại Peru, ngài dự định đến thăm Zaña, nơi lưu giữ các thánh tích của Thánh Turibius xứ Mogrovejo – vị tổng giám mục truyền giáo tại Lima và là thánh bổn mạng của hàng giám mục Mỹ Latinh.

 

Các ký giả Nicole Winfield, Nayara Batschke Và Isabel Debre của hãng tin Associated Press (AP), ngày 8 tháng 11 năm 2026, có bản tin sau đây:

Hôm Chúa nhật, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kết thúc chuyến thăm Uruguay bằng việc ca ngợi những người phụ nữ đã truyền lại đức tin Công Giáo cho các thế hệ trẻ. Ngài cũng nhấn mạnh vai trò của Giáo hội kể từ khi quốc gia có tư tưởng thế tục nhất Mỹ Latinh này được thành lập.

Đức Giáo Hoàng Leo đã đến thành phố Florida, nằm về phía bắc Montevideo, để cử hành một ngày lễ quan trọng của Công Giáo, trước khi lên đường tới Argentina cho chặng thứ hai trong chuyến công du Nam Mỹ của ngài. Đây được dự báo là chặng dừng chân nhạy cảm nhất về mặt chính trị, trong bối cảnh Giáo Hội Công Giáo từng đưa ra những chỉ trích gay gắt đối với chương trình thắt lưng buộc bụng của Tổng thống theo đường lối tự do cá nhân (libertarian), ông Javier Milei.

Từ Uruguay, Đức Giáo Hoàng Leo đã thực hiện chuyến bay ngắn vượt sông để đến Buenos Aires, nơi Tổng thống Milei cùng đội danh dự quân đội đang chờ đón ngài. Đám đông người dân vẫy những lá cờ Vatican màu vàng - trắng và mặc áo phông in hình Đức Giáo Hoàng Leo đã tập trung sát hàng rào sân bay để theo dõi sự kiện.

Trong hoạt động cuối cùng tại Uruguay, Đức Giáo Hoàng Leo đã cử hành lễ kính Đức Mẹ Ba mươi ba vị (Virgin of the Thirty-three). Theo truyền thuyết, 33 nhà yêu nước đấu tranh giành độc lập đã sở hữu bức tượng người Guaraní này và mang theo bên mình khi tuyên bố độc lập khỏi Đế quốc Brazil tại Florida vào ngày 25 tháng 8 năm 1825.

Đức Giáo Hoàng Leo trở thành vị giáo hoàng đầu tiên đến thăm Uruguay trong gần bốn thập niên qua. Chuyến thăm mang hy vọng nhắc nhở người dân nơi đây rằng Giáo Hội Công Giáo là một phần trong bản sắc dân tộc của họ — ngay cả khi trong những thập niên sau đó, quốc gia này đã chọn con đường thế tục hóa sâu xa, thậm chí đôi lúc còn có thái độ bài trừ giáo hội.

Đức Giáo Hoàng cảm ơn những người mẹ đã truyền lại đức tin

Trong bài giảng tại nhà thờ chính tòa ở Florida, Đức Giáo Hoàng đã nhắc lại sự hiện diện của bức tượng Đức Mẹ vào thời điểm đất nước giành độc lập, qua đó nhắc nhở người dân Uruguay rằng “lịch sử của các dân tộc cũng không thể được hiểu một cách trọn vẹn nếu thiếu đi sự hiện diện của Thiên Chúa” – và đặc biệt là vai trò của người mẹ.

Ngài gửi lời cảm ơn đến tất cả những người mẹ, người bà đã truyền lại đức tin cho các thế hệ trẻ, đồng thời thấu hiểu nỗi đau của họ khi những nỗ lực đó dường như không mang lại kết quả như mong đợi.

“Các bà, các mẹ đã dạy con cháu mình cầu nguyện, nhưng ngày nay chúng không còn cầu nguyện nữa. Các bà, các mẹ từng cùng con cháu đi dự Thánh lễ, nhưng đã nhiều năm rồi chúng không còn bước chân vào nhà thờ,” ngài nói. Tuy nhiên, ngài khuyên họ đừng bao giờ tuyệt vọng.

“Hỡi các bà, các mẹ: đừng bao giờ mệt mỏi trong việc truyền lại đức tin!”

Hàng chục nghìn người đã tập trung tại quảng trường chính của thành phố Florida để tham dự Thánh lễ dưới bầu trời trong xanh rực rỡ; một số người thậm chí đã đi bộ hàng cây số để đến được địa điểm này. Dù thành phố chỉ có khoảng 40,000 dân, nhưng theo ước tính từ Vatican, đã có tới 50,000 người có mặt.

Fiama Pirez, một giảng viên tiếng Anh, đã từ Montevideo đến Florida để tham dự Thánh lễ, dù bà hoàn toàn có thể gặp Giáo hoàng tại thủ đô. Cô cho biết mình chọn chuyến đi cùng gia đình đến Florida để giúp mẹ thực hiện ước mơ được tận mắt nhìn thấy Giáo hoàng.

“Tôi có cách thực hành đức tin của riêng mình. Dù chưa bao giờ rời xa đức tin Công Giáo, nhưng hôm nay, tôi như đang khám phá lại nó một lần nữa,” cô chia sẻ.

Cuộc gặp đầy tế nhị với ông Milei

Tại Buenos Aires, ông Milei dự kiến sẽ đón Đức Giáo Hoàng tại sân bay, trước khi cả hai cùng tham gia nghi thức chào mừng truyền thống và có bài phát biểu. Giáo Hội Công Giáo từng lên tiếng chỉ trích các biện pháp thắt lưng buộc bụng của ông Milei – vốn cắt giảm mạnh chi tiêu xã hội – cũng như quan điểm ủng hộ trí tuệ nhân tạo của ông.

Ông Milei đã đặt cược nhiệm kỳ tổng thống của mình vào việc cắt giảm chi tiêu xã hội nhằm tái cấu trúc nền kinh tế đang gặp khó khăn của Argentina và đạt được thặng dư ngân sách – điều vốn là mục tiêu khó nắm bắt từ lâu. Ông từng gọi khái niệm “công bằng xã hội” là một “sự sai lệch” tương đương với hành vi trộm cắp; đồng thời chế giễu là “sự ngu ngốc tột cùng” trước những lời than phiền ngày càng phổ biến tại Argentina rằng nhiều gia đình đang bị bóp nghẹt bởi các chính sách thắt lưng buộc bụng, khiến họ không thể xoay xở để sống sót qua hết tháng. Đức Leo – người lấy tên theo vị giáo hoàng thế kỷ 19, tác giả của thông điệp về lao động đặt nền móng cho học thuyết xã hội Công Giáo – đã đặt người nghèo và những nhóm dễ bị tổn thương làm trọng tâm trong triều đại giáo hoàng của mình, tiếp nối di sản từ người tiền nhiệm người Argentina, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô.

Cuối tuần qua, tại Buenos Aires xuất hiện những tấm áp phích với dòng chữ: “Cuối cùng cũng có một ‘Chú Sư tử’ biết đoàn kết”. Đây là một cách chơi chữ dựa trên tên của vị giáo hoàng – trong tiếng Tây Ban Nha là “León” (nghĩa là sư tử) – đồng thời cũng gợi nhắc đến hình ảnh con sư tử mà ông Milei thường sử dụng để xây dựng hình tượng bản thân trên mạng xã hội.

Ông Luis Bahamondes, giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Do Thái thuộc Đại học Chile, nhận định: “Argentina hiện là một xã hội đang trải qua những biến động lớn, sự phân cực sâu xa và khủng hoảng kinh tế. Đất nước này còn có một vị tổng thống thường xuyên phá vỡ các quy tắc thông thường – một nhà lãnh đạo thậm chí từng có lần thách thức cả Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô”.

Giáo hội Argentina là một trong những bên chỉ trích ông Milei gay gắt nhất.

Kể từ khi nhậm chức vào tháng 12 năm 2023, ông Milei đã cắt giảm 48% ngân sách y tế của Argentina (tính theo giá trị thực). Các kế hoạch cắt giảm ngân sách dành cho hệ thống đại học công lập – vốn là niềm tự hào chung của người dân tại quốc gia thường xuyên rơi vào khủng hoảng này – đã khiến sinh viên xuống đường biểu tình.

Theo số liệu chính thức, tỷ lệ nghèo đói tại Argentina trong nửa đầu năm 2026 đã lên tới 32.3% dân số, tương đương khoảng 15 triệu người. Giống như các đồng minh trong chính quyền Trump, chính phủ của ông Milei mô tả các đợt cắt giảm ngân sách là một phần trong tiến trình cải cách cần thiết nhằm tái thiết nền kinh tế đang gặp khó khăn của Argentina, đồng thời loại bỏ tình trạng gian lận và lãng phí trong bộ máy hành chính liên bang.

Tương tự ông Trump, ông Milei cũng tìm cách thu hút đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu bằng lời hứa nới lỏng quy định. Trong khi đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã cảnh báo rằng cuộc đua AI gây ra những mối đe dọa đối với nhân loại và môi trường, đồng thời kêu gọi thiết lập các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt, có sự giám sát quốc tế đối với sự phát triển của công nghệ này.

Chính phủ của ông Milei khẳng định chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng hoàn toàn mang tính tôn giáo. Bà Karina Milei, em gái của Tổng thống kiêm Tổng thư ký Phủ Tổng thống, phát biểu với các phóng viên sau cuộc họp chuẩn bị cho chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo với các nhà lãnh đạo Giáo hội rằng: “Đức Giáo Hoàng thuộc về tất cả người dân Argentina. Ngài không thuộc về bất cứ đảng phái hay phe phái chính trị nào”.

Một chuyến đi để hoàn thành những công việc còn dang dở của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô

Tại Argentina, Đức Giáo Hoàng Leo đang tiếp nối những công việc còn dang dở mà Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô để lại. Vị Giáo hoàng người Argentina thuộc Dòng Tên – cựu Tổng giám mục Buenos Aires – đã không một lần trở về quê hương trong suốt 12 năm tại vị, điều này khiến cả bạn hữu lẫn những người phản đối ngài đều cảm thấy khó hiểu.

Ông David Lantigua, giáo sư thần học và là thành viên nghiên cứu tại Viện Kellogg thuộc Đại học Notre Dame – nơi chuyên sâu về các vấn đề Mỹ Latinh – cho biết: “Có rất nhiều ý kiến trái chiều về Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô và di sản của ngài tại Argentina”.

Phần lớn những tranh cãi bắt nguồn từ thời kỳ ngài còn ở Buenos Aires. Khi đó, Hồng Y Jorge Mario Bergoglio là một linh mục phục vụ tại các khu ổ chuột, luôn lên tiếng bảo vệ những người nghèo khổ và bị gạt ra bên lề xã hội – chính là nhóm người Argentina đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ các đợt cắt giảm chi tiêu xã hội của ông Milei.

Ông Lantigua nhận định: “Tôi cho rằng chúng ta sẽ thấy kiểu căng thẳng tương tự với Đức Giáo Hoàng Leo – đó chính là sứ vụ mà Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã để lại”.

Đức Giáo Hoàng Leo, người từng dành hai thập niên làm linh mục truyền giáo tại Peru để phục vụ người nghèo, mang đậm hình ảnh của một mục tử giống như Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô; ngài cũng có được vị trí hiện tại nhờ sự tín nhiệm của vị cố Giáo hoàng. Tuy nhiên, khác với Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, trong chặng cuối của chuyến đi này, Đức Leo sẽ trở lại Peru – quốc gia nơi ngài từng dành hai thập niên làm công việc truyền giáo.

Cơ quan tình báo nhà nước Argentina hôm thứ Bảy cho biết một cá nhân đã bị bắt giữ vì đưa ra các lời đe dọa sát hại Đức Giáo Hoàng Leo trước khi ngài đặt chân đến nước này. Một tòa án liên bang tại Campana, cách Buenos Aires khoảng 70 km (45 dặm) về phía tây bắc, đã ra lệnh bắt giữ chưa đầy 24 giờ sau khi cơ quan chức năng nhận được tin báo. Thông tin chi tiết không được tiết lộ thêm.

 

1. Ukraine tấn công các bệ phóng hỏa tiễn và hệ thống phòng không của Nga tại tỉnh Bryansk.

Hôm Chúa Nhật, 08 Tháng Mười Một, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công hai bệ phóng hỏa tiễn Iskander và một hệ thống phòng không Pantsir-S1 tại tỉnh Bryansk của Nga trong 24 giờ qua.

Iskander-M là một trong những loại vũ khí đạn đạo chủ lực của Nga. Kể từ đầu năm 2026, Mạc Tư Khoa đã phóng hơn 500 hỏa tiễn đạn đạo vào Ukraine.

Cơ quan tình báo quân sự Kyiv ước tính rằng Nga có thể sản xuất hơn 200 hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo các loại mỗi tháng, trong đó hỏa tiễn Iskander-M là một trong những ưu tiên sản xuất.

Các cuộc tấn công của Ukraine diễn ra trong bối cảnh nhiều đợt hỏa tiễn đạn đạo của Nga bắn trúng Kyiv suốt 48 giờ qua. Tấn công phủ đầu vào các bệ phóng hỏa tiễn của Nga ngay trên đất Nga là chiến lược sinh tồn của Ukraine trước tình cảnh thiếu hụt các phương tiện phòng không.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy bình luận về vụ tấn công sáng nay: "Nga đang chuẩn bị cho cuộc đàm phán ba bên bằng cách phóng hỏa tiễn đạn đạo vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine".

Theo Tổng thống Zelenskiy, Nga đã phóng 36 hỏa tiễn đạn đạo trong đêm, tất cả đều nhắm vào Kyiv và tỉnh Kyiv. Ông nói thêm rằng tại tỉnh Kyiv, Nga đã tấn công các trạm biến áp kết nối các nhà máy điện hạt nhân Rivne và Khmelnytskyi với Kyiv và các tỉnh miền trung Ukraine.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết, lực lượng nước này cũng đã tấn công một hệ thống phòng không Pantsir-S1 ở tỉnh Bryansk.

Pantsir-S1 là một trong những hệ thống phòng không hiện đại chủ chốt của Nga. Nó được sử dụng để bảo vệ các địa điểm quân sự và chống lại máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine. Theo Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU, một hệ thống Pantsir-S1 ước tính có giá từ 15 triệu đến 20 triệu đô la.

Theo Ukrinform, dẫn lời phát ngôn nhân Hải quân Ukraine Dmytro Pletenchuk, Nga đang đối mặt với tình trạng thiếu hệ thống phòng không để bảo vệ các cơ sở quân sự và phi trường.

Ông Pletenchuk nói điều này khi chỉ vào các cuộc tấn công của Ukraine vào ngày 5 tháng 11, mà ông cho rằng cho thấy sự suy yếu dần dần của hệ thống phòng không Nga.

"Một số cơ sở, thậm chí cả các phi trường quân sự, hoàn toàn không có hệ thống phòng không nào trên lãnh thổ của Liên bang Nga. Ở một số nơi, họ có một hệ thống Pantsir, ở những nơi khác thì có hai. Tất nhiên, điều này không giống như Valdai, nơi có hàng chục hệ thống như vậy. Vì vậy, rõ ràng là đang thiếu hụt," hãng tin Ukrinform dẫn lời ông Pletenchuk.

Đài Phát thanh Âu Châu Tự do/Đài Phát thanh Tự do (RFE/RL) và nhà phân tích OSINT Jembob đưa tin vào ngày 25 tháng 10 rằng Nga đã xây dựng thêm một vòng tháp phòng không trong phạm vi 50 km quanh dinh thự của Putin ở Valdai.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russian missile launchers, air defense systems in Bryansk Oblast, General Staff says]

2. Tổng thống Trump nói với chương trình 60 Minutes rằng ông đang lên kế hoạch sa thải một số người sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vài giờ sau, ông tuyên bố bà Susie Wiles sẽ rời nhiệm sở.

Tổng thống Trump thông báo rằng Stephen Miller sẽ thay thế Susie Wiles làm Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc chỉ vài giờ sau khi ông nói với chương trình 60 Minutes rằng ông sẽ cải tổ đội ngũ của mình.

Khi phóng viên Ross Douthat của chương trình 60 Minutes hỏi Tổng thống Trump liệu ông có dự định sa thải ai đó sau khi đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội hay không, tổng thống trả lời: "Có, một vài người."

"Tôi yêu quý nội các của mình. Tôi nghĩ họ rất tốt," ông nói. "Nhưng tôi sẽ... thực hiện một vài thay đổi."

Katie Wiles là một trong hai người con gái của bà Susie Wiles, người vừa mất ghế chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc đầy quyền lực. Cô từng là giám đốc truyền thông cho Thị trưởng thành phố Jacksonville và hiện là đối tác thuộc công ty vận động hành lang Continental Strategy.

Một tấm ảnh chụp cô ta tại Republika Srpska đang tham gia vận động cho một chính trị gia người Serb có quan điểm thân Nga. Tấm ảnh này gây ra các cuộc tranh luận và mâu thuẫn nội bộ trong chính quyền Trump.

Tổng thống Trump cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hiện vẫn an toàn, bất chấp việc đài CBS News đưa tin rằng ông đã hỏi các cố vấn trong tuần này liệu nhà lãnh đạo Ngũ Giác Đài có nên tiếp tục tại vị hay không. Khi Douthat hỏi liệu ông có tin tưởng vào Hegseth hay không, Tổng thống Trump trả lời: "Tôi tin tưởng."

"Hãy nhìn xem, chúng ta đã thắng hai cuộc chiến. Chúng ta đã thắng Venezuela và thu về hàng tỷ, hàng tỷ, hàng tỷ đô la rồi. Và chúng ta sẽ thu về nhiều tỷ đô la nữa và sống rất hòa thuận. Và, các bạn có thể gọi đó là lãnh thổ, hay bất cứ tên gọi nào khác. Chúng ta đã thắng cuộc chiến đó chỉ trong chưa đầy một giờ," Tổng thống Trump nói.

Sau khi thông báo về sự ra đi của bà Susie Wiles hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông "muốn thực hiện một sự thay đổi", và nói thêm, "đôi khi trong cuộc sống, bạn phải đưa ra những quyết định". Bà Wiles đã nộp đơn từ chức vào thứ Năm, một động thái được tường trình liên quan đến thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, theo CBS News đưa tin.

Wiles là một trong những người quyền lực nhất rời khỏi chính quyền Trump. Một vài quan chức nội các đã rời đi hồi đầu năm nay — Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer — nhưng ngoài ra, vị tổng thống nổi tiếng toàn quốc nhờ việc sa thải người về cơ bản vẫn giữ nguyên đội ngũ của mình.

[CBSNews: Trump told 60 Minutes he was planning some post-midterm firings. Hours later, he announced Susie Wiles' departure.]

3. Ukraine tấn công bằng hỏa tiễn Neptune vào các nhà máy lọc dầu trong ba vùng Oryol, Saratov và Rostov

Theo thông tin từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine và các kênh giám sát, Ukraine đã tấn công nhiều mục tiêu khác nhau tại các vùng Oryol, Saratov và Rostov của Nga, trong đó có một nhà máy lọc dầu, vào đêm 7 tháng 11.

Tại thành phố Oryol phía tây, nhà máy sản xuất phụ tùng điện tử Proton-Elektrotex đã bị tấn công. Báo cáo cho biết thêm rằng vụ tấn công trực diện đã được xác nhận, và một đám cháy đã bùng phát trong khuôn viên nhà máy giữa những tiếng nổ. Lực lượng hỏa tiễn Ukraine đã sử dụng hệ thống hỏa tiễn bờ biển Neptune của Hải quân Ukraine để tấn công doanh nghiệp này.

Theo Bộ Tổng tham mưu, Proton-Elektrotex là nhà sản xuất thiết bị và phụ tùng quang điện tử hàng đầu của Nga, vận hành một chu trình sản xuất hoàn chỉnh.

"Điều này làm phức tạp việc sản xuất các phụ tùng cho hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo, loại hỏa tiễn mà kẻ thù dùng để tấn công các thành phố của Ukraine", thông báo cho biết thêm.

Neptune là hỏa tiễn chống hạm phóng từ mặt đất, do Ukraine tự sản xuất, có tầm bắn tối đa 300 km, nổi tiếng vì đã được sử dụng để đánh chìm soái hạm Moskva của Nga trên Hắc Hải vào tháng 4 năm 2022.

Trong khi đó, theo kênh giám sát Exilenova Plus của Ukraine, nhà máy lọc dầu Saratov đã bị lực lượng Ukraine tấn công và đang bốc cháy.

Ông Roman Busargin, thống đốc tỉnh Saratov, cho biết vào sáng Chúa Nhật rằng một số tòa nhà dân cư ở Saratov đã bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Không có thương vong nào được báo cáo.

Ông Busargin cho biết: "Các chuyên gia từ chính quyền địa phương đã được cử đến hiện trường để đánh giá thiệt hại."

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, lần cuối cùng nhà máy lọc dầu này bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công là vào đêm 11 tháng 9.

Ngoài ra, theo Exilenova Plus, một vụ hỏa hoạn lớn đã bùng phát tại khu vực nhà máy quân sự Almaz ở thành phố Rostov, miền nam nước Nga.

Sáng Chúa Nhật, 08 Tháng Mười Một, Thống đốc tỉnh Rostov, Yuri Slyusar, cho biết trong khi đáp trả cuộc tấn công trên không, hơn 50 máy bay điều khiển từ xa đã bị phá hủy tại sáu huyện của khu vực.

Tại thành phố Belgorod, nằm ngay sát biên giới Nga-Ukraine, cũng đã có báo cáo về các vụ nổ.

Hiện vẫn chưa rõ những địa điểm nào ở Belgorod có thể đã bị tấn công. Theo báo cáo, máy bay điều khiển từ xa tấn công đã bị hệ thống phòng không Nga đánh chặn trên các khu nhà dân cư trong thành phố.

Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố rằng hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn hoặc phá hủy 411 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên các khu vực Bryansk, Belgorod, Voronezh, Kursk, Lipetsk, Oryol, Rostov, Saratov, Samara và Tula, cũng như trên Crimea, Hắc Hải và Biển Azov.

Ukraine thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Theo các kênh giám sát, một nhà máy lọc dầu của Nga đã bốc cháy khi một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gây ra các vụ cháy và nổ trên khắp miền nam nước Nga vào đêm 6 tháng 11.

Theo Exilenova Plus, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại nhà máy lọc dầu Afipsky ở vùng phía nam tỉnh Krasnodar.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Oryol factory with Neptune missile, reportedly Saratov Oil Refinery in mass attack on Russian regions]

4. Làn sóng đe dọa đánh bom nhắm vào các hãng truyền thông Ireland và nhiều chuyến bay Âu Châu khác.

Một quan chức chính phủ nói với POLITICO rằng các mối đe dọa đánh bom nhắm vào một số tổ chức truyền thông hàng đầu của Ireland gần như chắc chắn có liên quan đến hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Âu Châu, gọi tắt là EPC diễn ra vào tuần tới tại Dublin.

Sáng thứ Sáu, các phòng tin tức của đài truyền hình quốc gia Ireland RTÉ, kênh truyền hình Virgin Media, tờ báo Irish Independent và đài phát thanh Newstalk đều nhận được những email có nội dung giống hệt nhau, tuyên bố rằng bom đã được đặt bên trong văn phòng của họ.

Ba phòng tin tức đã được di tản, làm gián đoạn các chương trình của RTÉ và Newstalk, trong khi nhân viên của Virgin vẫn tiếp tục phát sóng. Cảnh sát xác nhận họ không tìm thấy thiết bị khả nghi nào.

"Chúng tôi đã dự đoán sự gia tăng các mối đe dọa hỗn hợp đối với Ireland do việc chúng tôi đăng cai chức chủ tịch luân phiên của Liên Hiệp Âu Châu, và cuộc họp của EPC sẽ là sự kiện quan trọng nhất trong nhiệm kỳ chủ tịch đó, vì vậy có thể cho rằng việc chúng ta đang chứng kiến sự gia tăng đột biến các hoạt động hỗn hợp hiện nay không phải là ngẫu nhiên", một quan chức Ireland cho biết.

Chính phủ Ireland cho biết các mối đe dọa nhằm vào các cơ quan truyền thông có thể là một phần của chuỗi các mối đe dọa trên toàn Âu Châu, nhắm vào hàng chục hãng hàng không trong tuần này, bao gồm cả các hãng hàng không Ireland như Ryanair và Aer Lingus. Tin tặc cũng tấn công vào hệ thống làm lạnh của siêu thị ở ít nhất bảy quốc gia Âu Châu.

" Hiện vẫn chưa rõ ai chịu trách nhiệm cho những lời đe dọa này, liệu đó là các cá nhân hay một nỗ lực tập trung hoặc phối hợp," chính phủ Ireland cho biết trong một tuyên bố. "Tuy nhiên, những lời đe dọa này xuất hiện ngay sau những gián đoạn đang diễn ra đối với ngành hàng không trên khắp Âu Châu do các mối đe dọa tương tự gây ra, và dường như đây là một chiến dịch gây gián đoạn có phối hợp."

Các mối đe dọa đánh bom cũng nhắm vào ít nhất 18 chuyến bay Âu Châu vào thứ Sáu, sau khi có ít nhất 22 chuyến vào ngày hôm trước, làm dấy lên lo ngại rằng những trò lừa bịp này có thể là một phần của chiến dịch phối hợp nhằm làm gián đoạn giao thông hàng không.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares trả lời đài truyền hình công cộng TVE hôm thứ Sáu rằng các mối đe dọa đánh bom nhắm vào các chuyến bay có thể là "một nỗ lực gây hấn lai và chiến tranh về mặt tâm lý". Ông nói thêm rằng "không thể là trùng hợp ngẫu nhiên khi rất nhiều sự kiện giống hệt nhau xảy ra với cùng một phương thức hoạt động trên khắp Âu Châu".

Luis Gallego, Giám đốc điều hành của tập đoàn hàng không IAG, cho biết: "Rõ ràng là mục đích của chúng [những kẻ gây ra vụ việc] là tạo ra sự hỗn loạn và gián đoạn tại các phi trường khác nhau."

Bộ trưởng Quốc phòng Hung Gia Lợi, Romulusz Ruszin-Szendi, cho biết các máy bay chiến đấu đã được điều động khẩn cấp tại Hung Gia Lợi vào thứ Sáu "để đáp trả các mối đe dọa đánh bom liên quan đến ba máy bay chở khách dân sự".

Sân bay Prague cho biết chỉ riêng ngày thứ Sáu đã có chín chuyến bay bị đe dọa đánh bom, trong khi Pháp báo cáo thêm bốn mối đe dọa khác nhắm vào các máy bay bay qua lãnh thổ của nước này trong cùng ngày. Chính phủ Bulgaria nói với AFP rằng hai chuyến bay đến Sofia đã bị đe dọa đánh bom vào thứ Sáu.

Các chuyên gia hàng không cho rằng không nên đánh giá thấp bất kỳ mối đe dọa nào. "Cho dù khả năng thực sự có bom trên máy bay có vẻ xa vời đến đâu sau khi nhận được cuộc gọi báo có bom, chúng tôi vẫn sẽ giải quyết như thể có bom trên máy bay", Paul Reuter, một phi công chính hãng hàng không và phó chủ tịch Hiệp hội Buồng lái Âu Châu, cho biết.

Một quan chức chính phủ Ireland nói với POLITICO rằng sự gia tăng đột ngột các vụ gây rối ẩn danh đối với các hãng hàng không, siêu thị và hiện nay là các hãng thông tấn dường như được lên kế hoạch nhằm làm gia tăng căng thẳng trước thềm Dublin đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh EPC vào thứ Năm tuần tới.

Được thành lập vào năm 2022 sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine, EPC quy tụ các nhà lãnh đạo của 47 quốc gia và đại diện của một số tổ chức, bao gồm cả NATO, để thảo luận về các vấn đề chiến lược. Thủ tướng Canada Mark Carney cũng tham dự.

Quan chức người Ireland, phát biểu với điều kiện giấu tên để có thể thảo luận tự do về các mối đe dọa hôm thứ Sáu, đã từ chối xác định Nga là thủ phạm. Nhưng ông lưu ý rằng các đối tác Liên Hiệp Âu Châu - bao gồm cả Đan Mạch, quốc gia đã phải đối mặt với làn sóng tấn công lai tương tự trong thời gian chuẩn bị cho việc đăng cai EPC năm 2025 - đã từng đưa ra những liên kết như vậy trong quá khứ.

Cảnh sát trưởng người Ireland, Liam Geraghty, cho biết sự kiện này đặt ra thách thức an ninh khó khăn hơn cả việc đón tiếp chuyến thăm của tổng thống Mỹ. "Chúng tôi chưa từng chứng kiến một chiến dịch bảo đảm an ninh và trật tự nào quy mô lớn như thế này trước đây ở Ireland", ông Geraghty nói với các phóng viên.

[Politico: Wave of bomb threats target Irish media outlets and more European flights]

5. Trung Quốc nhìn nhận mối nguy hiểm nào từ một Tổng thống Trump đang bị tổn thương?

Trung Quốc sẽ không vội vàng phản ứng trước làn sóng xanh rực rỡ quét qua Tổng thống Trump tuần này.

Mặc dù cử tri Mỹ đã tước bỏ quyền lực của đảng Cộng hòa bằng cách trao quyền kiểm soát Quốc hội cho đảng Dân chủ, nhưng Tổng thống Trump vẫn có thể sử dụng quyền hành pháp của mình để điều hành đất nước, ngay cả khi phe đối lập đang chuẩn bị kiềm chế ông trong nước.

Sau kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy khó khăn đối với tổng thống Mỹ, một Tổng thống Trump đang bị tổn thương có vẻ như là con mồi dễ dàng cho nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, người sẽ sớm cử các nhà đàm phán đến để khởi động lại các cuộc đàm phán thương mại nhằm vô hiệu hóa mối đe dọa thuế quan dài hạn của Mỹ.

Ông Tập Cận Bình có mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump và hiểu rõ những gì khiến Tổng thống Trump hành xử. Nhưng thất bại chính trị này có thể khiến việc dự đoán hành động của Tổng thống Trump trở nên khó khăn hơn nhiều.

Ông Tập Cận Bình đã chi rất nhiều nguồn lực cho việc xích lại gần Tổng thống Trump, bao gồm cả chiến dịch truyền thông nhà nước về khả năng phục hồi của Trung Quốc, giúp ngăn chặn các hành động kinh tế thù địch từ phía Hoa Kỳ và dẫn đến hai chuyến thăm cấp nhà nước long trọng trong năm nay.

Lời hứa gặp gỡ Tổng thống Trump tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở miền nam Trung Quốc vào cuối tháng này, và một lần nữa khi Miami đăng cai tổ chức hội nghị G20 vào tháng 12, đã giúp ông Tập Cận Bình tạo dựng sự chắc chắn trong quan hệ giữa Trung Quốc với đối thủ địa chính trị hàng đầu của mình.

Bắc Kinh thậm chí có thể tiến xa hơn bằng cách tạo cơ hội thắng lợi về chính sách đối ngoại cho Tổng thống Trump tại APEC bằng cách đồng ý tham dự cuộc gặp ba bên với Putin tại thành phố chủ nhà Thâm Quyến. Liệu ông Tập Cận Bình có đưa ra bất kỳ cam kết cụ thể nào ở đó hay không lại là một câu hỏi khác.

"Ổn định" là khẩu hiệu ở Trung Quốc trong nhiều năm, nhưng năm nay nó lại càng có trọng lượng hơn sau chiến dịch thanh trừng đã cuốn trôi hàng chục nhân vật cao cấp trong giới chính trị và quân đội Trung Quốc. Các cuộc thanh trừng của ông Tập Cận Bình không chỉ nhằm chống tham nhũng trong Đảng Cộng sản Trung Quốc mà còn nhằm đòi hỏi lòng trung thành—với chính ông ta.

Một cuộc họp gần đây của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc có số người tham dự thấp nhất trong hơn nửa thế kỷ, cho thấy quy mô của các biện pháp kỷ luật được thực hiện trước thềm Đại hội toàn quốc lần thứ 21 của đảng trong vòng 12 tháng tới, khi ông Tập Cận Bình được dự đoán rộng rãi sẽ giành chiến thắng nhiệm kỳ thứ tư kéo dài 5 năm mà không có đối thủ cạnh tranh.

"Mục tiêu chính trị chủ yếu của ông Tập Cận Bình hiện nay là giành thêm một nhiệm kỳ nữa tại Đại hội Đảng lần thứ 21. Điều đó không chỉ đòi hỏi nắm giữ quyền lực vững chắc mà còn cần chứng minh rằng sự cai trị tiếp tục của ông là hợp pháp và tự nhiên", Christopher Nye, một chuyên gia cao cấp tại viện nghiên cứu Jamestown Foundation, viết rằng Tập đã sử dụng cuộc họp gần đây nhất của các cán bộ đảng "để giải quyết các vấn đề về tính chính danh do cuộc thanh trừng gây ra".

Nhiệm kỳ thứ tư có thể kéo dài thời gian cầm quyền của ông Tập Cận Bình lên đến 20 năm. Vì vậy, năm 2027 sẽ là một năm nhạy cảm đối với ông Tập.

[Newsweek: Where China Sees the Danger in a Wounded Trump]

6. Một quan chức cao cấp xác nhận ông Umerov sẽ dẫn đầu phái đoàn Ukraine tham gia đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi bất chấp những thông tin sai lệch trên truyền thông.

Hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Mười Một, một quan chức cao cấp xác nhận rằng ông Rustem Umerov, nhà đàm phán chính và nhà lãnh đạo cơ quan tình báo nước ngoài của Ukraine, sẽ dẫn đầu nhóm đàm phán của Kyiv tại các cuộc đàm phán hòa bình ba bên với Nga và Mỹ vào tuần tới.

David Arakhamia, nhà lãnh đạo nhóm Dân biểu của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, đã xác nhận vai trò của Umerov trong cuộc phỏng vấn với Kyiv Independent sau cuộc họp báo tại Đại sứ quán Ukraine ở Washington.

"Ông Umerov là nhà lãnh đạo các cuộc đàm phán," Arakhamia nói.

Các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 10 tháng 11 theo hình thức ba bên, với sự tham dự của các quan chức Ukraine, Nga và Mỹ.

Thông tin này xuất hiện sau khi truyền thông đưa tin sai lệch rằng Chánh văn phòng của Tổng thống Zelenskiy, Kyrylo Budanov, sẽ dẫn đầu phái đoàn Ukraine. Cố vấn truyền thông của Tổng thống Zelenskiy, Dmytro Lytvyn, sau đó nói với các phóng viên rằng ông Budanov không nói ông sẽ dẫn đầu phái đoàn, mà chỉ nói rằng ông sẽ tham dự.

Trong các cuộc đàm phán hòa bình trước đây, cả hai người đều tham dự, nhưng ông Umerov được coi là người dẫn đầu các cuộc đàm phán.

"Cho đến nay vẫn chưa có thay đổi gì," Lytvyn nói với các phóng viên khi được hỏi để xác nhận việc Umerov sẽ dẫn đầu phái đoàn. Một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu cũng nói với tờ Kyiv Independent rằng họ hiểu Umerov sẽ phụ trách phái đoàn Ukraine tại Abu Dhabi.

Trong cuộc trao đổi với tờ Kyiv Independent, Arakhamia làm rõ rằng phái đoàn sẽ bao gồm ông, Lytvyn, Budanov, Umerov và Serhii Kyslytsia, phó chánh văn phòng Tổng thống thứ nhất.

Khi được hỏi thẳng thắn liệu Budanov có đóng vai trò chủ đạo trong các cuộc đàm phán hay không, Arakhamia đã trả lời rõ ràng: "Không, đó là Umerov."

Ông Arakhamia cũng cho biết phái đoàn Ukraine tại Abu Dhabi sẽ thảo luận về các cuộc tấn công leo thang gần đây của Nga - bao gồm cả vụ tấn công gây chết người vào một trung tâm viện trợ nhân đạo ở Komyshuvakha - với cả phái đoàn Mỹ và Nga.

Cuộc đàm phán dự kiến diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang nỗ lực khôi phục các cuộc thương lượng. Mạc Tư Khoa đã nhiều lần bác bỏ các đề xuất do phương Tây hậu thuẫn về một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện, điều mà Kyiv ủng hộ, đồng thời tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng lại Donbas.

Trong một cuộc phỏng vấn với CBS News, Budanov đã cố gắng giảm bớt kỳ vọng về một bước đột phá đáng kể.

"Tôi xin nhắc lại một lần nữa, các cuộc đàm phán này không phải là cuối cùng, chúng chưa phải là kết thúc", Budanov nói.

Các quan chức Âu Châu dự kiến sẽ không tham dự, mặc dù Âu Châu là bên cung cấp phần lớn hỗ trợ quân sự và tài chính cho Kyiv và dẫn đầu các nỗ lực bảo đảm an ninh cho Ukraine trong trường hợp đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Các đại diện của Âu Châu, Ukraine và Mỹ đã gặp nhau tại Brussels vào ngày 5 tháng 11 để phối hợp các lập trường trước thềm cuộc đàm phán dự kiến tại Abu Dhabi, ngay sau đó là cuộc điện đàm giữa Tổng thống Zelenskiy và nhóm tám nước Bắc Âu và Baltic (NB8) vào ngày 6 tháng 11.

Các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu dự kiến sẽ thảo luận vào ngày 13 tháng 11 về cách thức đại diện của khối tại các cuộc đàm phán hòa bình, sau khi Thủ tướng Ý Giorgia Meloni phàn nàn về việc thiếu một đường lối thống nhất.

Sau cuộc điện đàm với nhóm NB8, Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Trong những ngày gần đây đã có nhiều bước chuẩn bị: một cuộc họp ở Brussels có sự tham gia của NATO và các nước Âu Châu, các cuộc tiếp xúc của tôi với các phái viên của tổng thống Mỹ, và sự liên lạc gần như liên tục giữa các nhóm đàm phán của chúng tôi."

" Tất cả chúng ta đều đồng ý rằng các vấn đề liên quan đến an ninh của Âu Châu cần được thảo luận với sự tham gia của các quốc gia Âu Châu, tất cả đều xứng đáng được bảo đảm an ninh như nhau."

[Kyiv Independent: Umerov to lead Ukraine delegation in Abu Dhabi peace talks despite media confusion, top official confirms]

7. Tổng thống Zelenskiy nói Nga đang tuyển mộ trẻ em Ukraine bị bắt cóc vào quân đội.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã tuyển mộ trẻ em Ukraine bị bắt cóc vào quân đội của mình.

Kyiv cho biết Nga đã bắt giữ hơn 20.000 trẻ em Ukraine từ các vùng lãnh thổ bị sáp nhập kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Theo các quan chức Kyiv, chỉ hơn một phần mười trong số này đã được đưa trở về Ukraine. Hàng ngàn người khác được chính thức liệt kê là mất tích.

Nga khẳng định không bắt cóc trẻ em từ Ukraine, mà chỉ di tản những người trẻ dễ bị tổn thương khỏi các khu vực xung đột.

" Nga đã bắt đầu đưa một số trẻ em mà họ bắt cóc từ chúng ta và lớn lên trong cuộc chiến này vào hàng ngũ của họ".

Ngày 17 Tháng Ba, năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC đã ban hành lệnh bắt giữ Putin và Cao ủy phụ trách trẻ em của Nga, Maria Lvova-Belova, với cáo buộc "chịu trách nhiệm hình sự về việc trục xuất và chuyển giao trái phép trẻ em Ukraine từ các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine sang Liên bang Nga".

Mạc Tư Khoa không phải là quốc gia thành viên của ICC và không công nhận thẩm quyền của tòa án này. Tòa án không có lực lượng cảnh sát riêng và dựa vào các quốc gia thành viên để thực thi các lệnh bắt giữ.

Các chuyên gia của Liên Hiệp Quốc hồi đầu năm nay cho biết họ đã xác minh được hơn 1.200 trẻ em bị bắt cóc từ 5 khu vực của Ukraine, và cáo buộc chính quyền Nga "không tiết lộ tung tích của các em cho cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp", đồng thời ngăn cản việc hồi hương các em về Ukraine.

Các chuyên gia quốc tế cho biết, khoảng 80% số trẻ em này không được trả về mà thay vào đó được giữ lại trong các cơ sở của Nga hoặc được giao cho các gia đình nhận nuôi lâu dài ở Nga. Những đứa trẻ này được mô tả là đang phải đối mặt với sự chậm trễ và những rủi ro nghiêm trọng đối với sự an toàn của chính mình.

Vào tháng 8, Lvova-Belova cho biết "con nuôi" của bà, một thiếu niên người Ukraine tên Pylyp, đã được nhận vào học ngành luật tại Mạc Tư Khoa. Đài phát thanh Free Europe/Radio Liberty, đơn vị điều tra của đài này, đưa tin vào năm 2023 rằng Pylyp đã bị bắt cóc từ thành phố Mariupol bị Nga tạm chiếm vào mùa xuân năm 2022.

Hôm thứ Năm, Ukraine cho biết một trẻ em, vốn đến từ vùng Kherson phía nam (một phần do Nga kiểm soát), đã trở về lãnh thổ Ukraine cùng mẹ. Thêm năm trẻ em và thanh thiếu niên khác được ghi nhận đã trở về lãnh thổ do Ukraine kiểm soát kể từ ngày 29 tháng 10.

Nga đã sáp nhập bốn khu vực, hay tỉnh, ở miền đông Ukraine, mặc dù không kiểm soát toàn bộ Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia.

Mạc Tư Khoa cũng kiểm soát Crimea, bán đảo phía nam lục địa Ukraine mà nước này đã sáp nhập vào năm 2014. Quyền kiểm soát của Nga đối với các khu vực này không được quốc tế công nhận, và Kyiv đã tuyên bố sẽ đòi lại các vùng lãnh thổ đã sáp nhập.

Nga từ lâu đã coi Ukraine là một phần của Rus, nhà nước tiền thân của nước Nga và Ukraine hiện đại, bao gồm cả một phần của Belarus.

Putin đã dựa nhiều vào lịch sử nước Nga để miêu tả người Nga và người Ukraine như một dân tộc, trong khi Ukraine từ lâu đã cho rằng Mạc Tư Khoa đang cố gắng phá hủy văn hóa Ukraine và xóa bỏ việc sử dụng rộng rãi tiếng Ukraine.

Các nhóm nhân quyền cho rằng Nga đã thay thế chương trình giảng dạy của Ukraine bằng nội dung tiếng Nga, vi phạm các quy tắc về xung đột vũ trang và luật nhân đạo quốc tế.

Liên Hiệp Quốc cho biết Nga đã hạn chế quyền tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, như chăm sóc sức khỏe và ngân hàng, tại các khu vực do Nga kiểm soát ở Ukraine đối với những người không có hộ chiếu Nga.

Nam giới Ukraine từ 18 đến 30 tuổi, những người bị ép buộc nhập quốc tịch Nga, được coi là "đủ điều kiện nhập ngũ vào quân đội Nga theo luật pháp quốc gia Nga".

[Newsweek: Russia Recruiting Abducted Ukrainian Children Into Army, Zelensky Says]

8. Hỏa tiễn đạn đạo của Nga tấn công Kyiv, làm hư hại cầu Bắc và làm ít nhất 6 người bị thương.

Nhiều đợt hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã tấn công Kyiv vào đêm 6 rạng sáng ngày 7 tháng 11, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn khác nhằm vào cơ sở hạ tầng.

Theo nhà chức trách, ít nhất sáu người ở thành phố Kyiv đã bị thương. Trong số những người bị thương có một bé gái 14 tuổi, Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết. Hai người bị thương đã được vào bệnh viện.

Ông Klitschko báo cáo thiệt hại đối với một tòa nhà chung cư năm tầng ở quận Solomianskyi của thành phố và cửa kính bị vỡ tại một tòa nhà năm tầng khác ở một địa điểm chưa xác định. Ông cho biết các dịch vụ khẩn cấp đã được điều động đến cả hai hiện trường.

Theo thông báo của Cơ quan Hành chính Quân sự Thành phố Kyiv, một trường mẫu giáo ở quận Solomianskyi cũng bị hư hại trong vụ tấn công.

Phóng viên của Kyiv Independent tại hiện trường cho biết, tính đến sáng ngày 7 tháng 11, một nhóm phụ nữ đã đến dọn dẹp đống đổ nát tại trường mẫu giáo bị hư hại, và mọi người đều làm việc chăm chỉ, nhanh chóng và rất có tổ chức.

Yuliia Ponomariova, 20 tuổi, một cư dân địa phương, từng theo học trường mẫu giáo này khi còn nhỏ. Cô nói với Kyiv Independent rằng đây không phải là vụ tấn công đầu tiên xảy ra gần nhà cô, vì quận Solomianskyi thường xuyên là mục tiêu trong các vụ tấn công của Nga.

"Giờ tôi cảm thấy rất trống rỗng. (Trường mẫu giáo này) rất quý giá đối với tôi. Tôi vẫn chưa thể tin được rằng một cuộc tấn công hỏa tiễn bất ngờ đã đánh trúng và phá hủy một nơi quan trọng đối với tôi. Tôi mừng vì mình đã sống sót, bố mẹ tôi an toàn và căn nhà vẫn còn nguyên vẹn. Nhưng những gì đang xảy ra ở khu phố của tôi thật đáng sợ", Ponomariova nói.

"Tôi không mong điều này xảy ra với bất kỳ ai. Ngoại trừ công dân của nước láng giềng Nga", bà nói thêm.

Ông Klitschko cho biết, cuộc tấn công của Nga cũng gây hư hại cho cây cầu phía Bắc quan trọng của Kyiv, hiện đang bị đóng cửa đối với giao thông cả hai chiều. Ông nói thêm rằng, tính đến sáng nay, nền đường, đường dây điện xe buýt và đường dây điện đã bị hư hại.

" Các công nhân xây đường và công nhân điện lực đã bắt đầu làm việc trên cầu phía Bắc rồi," thị trưởng khẳng định.

Vào tối ngày 6 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy nói với người dân Ukraine rằng các báo cáo tình báo chỉ ra một cuộc tấn công quy mô lớn khác của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng, tấn công vào cầu, các cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng dân sự.

Tính đến sáng ngày 7 tháng 11, Không quân Mỹ báo cáo Nga đã phóng 172 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed, trong đó 137 chiếc sử dụng động cơ phản lực, và một số lượng hỏa tiễn đạn đạo không xác định vào Ukraine trong đêm. Không quân Mỹ tuyên bố đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa bốn hỏa tiễn đạn đạo và 149 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed, bao gồm 117 chiếc sử dụng động cơ phản lực, tại 24 địa điểm.

"Nga đang chuẩn bị cho cuộc đàm phán ba bên bằng cách phóng hỏa tiễn đạn đạo vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine", Tổng thống Zelenskiy bình luận về vụ tấn công sáng nay.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Nga đã phóng 36 hỏa tiễn đạn đạo trong đêm, tất cả đều nhắm vào Kyiv và tỉnh Kyiv. Ông nói thêm rằng tại tỉnh Kyiv, Nga đã tấn công các trạm biến áp kết nối các nhà máy điện hạt nhân Rivne và Khmelnytskyi với Kyiv và các tỉnh miền trung Ukraine.

"Khi Nga đang cố gắng đẩy Kyiv - một thành phố hàng triệu dân - và toàn bộ đất nước vào tình trạng mất điện, Ukraine không thể bị bỏ mặc. Chúng tôi đang trông chờ vào sự hỗ trợ song phương tăng cường từ Mỹ", Tổng thống Zelenskiy nói.

Đêm qua, khi Không quân Ukraine cảnh báo rằng hỏa tiễn đạn đạo đang hướng tới thủ đô, một loạt vụ nổ đã làm rung chuyển thành phố, theo các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường.

Đợt tấn công hỏa tiễn đầu tiên nhắm vào Kyiv diễn ra liên tiếp nhanh chóng, Lực lượng Không quân báo cáo rằng ít nhất sáu hỏa tiễn đã được phóng vào thành phố chỉ trong vài phút ngay trước 11 giờ đêm giờ địa phương ngày 6 tháng 11.

Khoảng 30 phút sau, người dân nhận được tín hiệu an toàn. Nhưng niềm vui ngắn ngủi, một cảnh báo trên không khác lại được đưa ra ngay trước nửa đêm. Một đợt tấn công hỏa tiễn mới nhắm vào thành phố ngay sau 1 giờ sáng, các nhà báo của Kyiv Independent đưa tin về một loạt ít nhất sáu tiếng nổ lớn khác.

Klitschko báo cáo về các vụ nổ ở vùng ngoại ô và cảnh báo rằng Nga đang tấn công các cơ sở hạ tầng bằng hỏa tiễn đạn đạo.

Theo phóng viên của Kyiv Independent tại hiện trường, các vụ nổ lại làm rung chuyển thành phố vào lúc 3 giờ 4 phút sáng giờ địa phương. Làn sóng nổ tiếp tục với các vụ tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo nhắm vào thành phố lúc 3 giờ 30 phút sáng giờ địa phương, phóng viên cho biết thêm.

Ông Klitschko cho biết sáng ngày 7 tháng 11 rằng hệ thống cấp nước của thủ đô đang hoạt động bình thường, trong khi công tác kết nối các tòa nhà dân cư của thủ đô với mạng lưới sưởi ấm đang được tiến hành.

Lời nhận xét này được đưa ra sau cuộc khủng hoảng nước tạm thời ở thủ đô, khiến hầu hết các quận huyện trong thành phố bị mất nguồn cung cấp nước.

Tại ngoại ô thành phố, Thống đốc tỉnh Kyiv, ông Tymur Tkachenko, báo cáo rằng một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực của Nga ở quận Brovary đã gây ra hỏa hoạn trong một ngôi nhà, làm một người bị thương. Người đàn ông này đã được đưa ra khỏi đống đổ nát của tòa nhà bị hư hại và đang được điều trị tại bệnh viện do bị bỏng và nhiều vết thương do mảnh đạn.

Tổng cộng, cuộc tấn công của Nga vào khu vực Kyiv rộng lớn đã khiến một người thiệt mạng và hai người khác bị thương, đồng thời gây thiệt hại cho các cơ sở năng lượng ở các huyện Bucha và Obukhiv, theo thông báo của Cảnh sát Quốc gia vào sáng nay.

Công ty năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine, DTEK, cho biết một phần khu vực Brovary bị mất điện do cuộc tấn công của Nga.

Kyiv, một thành phố có quy mô tương đương Berlin với dân số 3 triệu người, đã phải hứng chịu những cuộc tấn công không ngừng nghỉ trong những tuần gần đây khi Nga bắt đầu chiến dịch thường niên nhằm vào lưới điện của Ukraine. Thành phố đã phải hứng chịu cuộc tấn công năng lượng lớn nhất trong năm nay vào ngày 3 tháng 11, dẫn đến tình trạng mất điện trên quy mô lớn và gián đoạn nguồn cung cấp nước.

Trong khi người dân phải chịu đựng, các quan chức thành phố và chính phủ trung ương đã đổ lỗi cho nhau về tình trạng ngày càng tồi tệ của cơ sở hạ tầng năng lượng Kyiv trước mùa đông.

[Kyiv Independent: Russian ballistic missiles slam Kyiv, damage Northern Bridge, injure at least 6 people]

9. Robot chiến đấu trên mặt đất của Ukraine đã hoàn thành hơn 30.000 nhiệm vụ trong tháng lập kỷ lục về hoạt động chiến tranh robot.

Hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Mười Một, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, trích dẫn dữ liệu từ hệ thống điểm điện tử của quân đội, cho biết đội xe mặt đất điều khiển từ xa, gọi tắt là UGV ngày càng lớn mạnh của quân đội đã hoàn thành kỷ lục 31.398 nhiệm vụ trong tháng 10.

Tháng đạt kỷ lục này phản ánh cách mà trong năm qua, robot chiến đấu trên mặt đất đã chuyển từ công nghệ thử nghiệm sang trang bị thiết yếu trên chiến trường đối với các lữ đoàn của Ukraine.

Số lượng nhiệm vụ trong tháng 10, bao gồm cả các nhiệm vụ hậu cần và di tản, cao hơn gấp bốn lần so với 7.511 nhiệm vụ được ghi nhận vào Tháng Giêng năm 2026.

Do số lượng máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) của Nga ngày càng tăng trên không, "vùng nguy hiểm" mới gần tiền tuyến đã ngăn cản hiệu quả các phương tiện vận tải truyền thống thực hiện các hoạt động hậu cần, luân chuyển lực lượng và di tản thương vong như trong những năm đầu của cuộc chiến toàn diện.

Trong giai đoạn 2025 và 2026, nhận thấy nhu cầu duy trì hoạt động hậu cần tiền tuyến, Ukraine đã đầu tư mạnh vào robot chiến đấu trên mặt đất, với các đại đội và tiểu đoàn UGV xuất hiện trong hầu hết các lữ đoàn của Ukraine.

[Kyiv Independent: Ukraine's ground drones complete over 30,000 missions in record month for robot warfare]

10. Số người thiệt mạng trong vụ tấn công của Nga vào Komyshuvakha đã tăng lên 53 khi chiến dịch tìm kiếm bước sang ngày thứ 5.

Hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Mười Một, Thống đốc Mykhaylo Semikin cho biết số người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng bom từ trên không của Nga vào làng Komyshuvakha thuộc tỉnh Zaporizhzhia đã tăng lên 53 người.

Các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu tại hiện trường đã tiếp diễn trong năm ngày, nhưng số người thiệt mạng cuối cùng vẫn chưa được xác định. Cuộc tấn công này là vụ tấn công gây thương vong nặng nề nhất của Nga vào tỉnh Zaporizhzhia kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Ngày 2 tháng 11, lực lượng Nga đã nhiều lần tấn công thị trấn tiền tuyến, ban đầu nhắm vào một tòa nhà trường học nơi người dân địa phương tập trung để nhận viện trợ nhân đạo. Một trong những quả bom là bom FAB-3000 nặng 3 tấn, chứa hơn 1.000 kg thuốc nổ.

Sau đợt tấn công đầu tiên, lực lượng Nga đã thả thêm chín quả bom từ trên không xuống một hầm trú ẩn nơi dân thường và nhân viên cấp cứu đang nương náu, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết.

Hai nhân viên cấp cứu và một y tá quân y, những người đã lao đến giúp đỡ những người bị thương, nằm trong số những người thiệt mạng.

[Kyiv Independent: Death toll from Russian strike on Komyshuvakha rises to 53 as search operation enters 5th day]

11. Quốc vương Bỉ từ chối đơn từ chức của Thủ tướng Bart De Wever.

Hôm thứ Sáu, Quốc vương Philippe của Bỉ đã từ chối đơn từ chức của Thủ tướng Bart De Wever, yêu cầu ông "nối lại các cuộc đàm phán ngân sách ngay lập tức" sau khi chúng đổ vỡ hồi đầu tuần này.

" Nhà vua đã quyết định từ chối đơn từ chức của Thủ tướng và yêu cầu ông ấy nối lại các cuộc đàm phán ngân sách ngay lập tức", cung điện hoàng gia Bỉ cho biết trong một tuyên bố chính thức hôm thứ Sáu.

Ông De Wever đã đệ đơn từ chức lên nhà vua hồi đầu tuần này sau khi các cuộc đàm phán ngân sách kéo dài nhiều tuần rơi vào bế tắc.

Kể từ đó, Philippe đã gặp gỡ năm lãnh đạo đảng cấu thành chính phủ liên minh của Bỉ và kết luận rằng vẫn còn một con đường khả thi để họ đạt được thỏa thuận dưới thời thủ tướng De Wever.

"Sau các cuộc thảo luận với lãnh đạo của năm đảng đa số, Nhà vua lưu ý rằng mỗi đảng đều mong muốn kết thúc đàm phán ngân sách càng sớm càng tốt… Nhà vua cũng nhận được cam kết chính thức từ năm lãnh đạo đảng rằng các đảng của họ sẵn sàng nhượng bộ để đạt được thỏa thuận trong chính phủ", thông cáo của cung điện cho biết.

Trong khi chính phủ đang tìm cách bù đắp khoản thâm hụt ngân sách 10 tỷ euro vào năm 2029, các thành viên liên minh lại bất đồng về việc tìm nguồn tiền ở đâu.

Đảng Xã hội Vooruit vùng Flanders đang thúc đẩy việc những người có thu nhập cao nhất đóng góp nhiều hơn, nhưng Phong trào Cải cách trung hữu nói tiếng Pháp đã bác bỏ điều đó và cũng phản đối việc cải cách thuế giá trị gia tăng.

Ông De Wever, người trước đó đã loại trừ khả năng bắt đầu năm mới bằng một ngân sách khẩn cấp, tuần này đã xác nhận rằng đất nước sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải sử dụng đến biện pháp này một lần nữa.

Theo hệ thống đó, chính phủ có thể chi tiêu một phần mười hai ngân sách của năm trước mỗi tháng. "Đây là một thất bại khủng khiếp của chính phủ," ông De Wever nói với các thành viên quốc hội khi tuyên bố sẽ đệ đơn từ chức.

Theo thông báo từ cung điện, thủ tướng sẽ gặp lại nhà vua sau 10 ngày nữa, vào ngày 16 tháng 11, để báo cáo về tiến độ.

[Politico: Belgian king refuses PM Bart De Wever’s resignation]

12. Ukraine đã hồi hương 13 trẻ em trở về từ các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược

Hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Mười Một, Mykola Kuleba, người sáng lập tổ chức nhân đạo Save Ukraine, thông báo rằng Ukraine đã đưa 13 trẻ em và thanh thiếu niên trở về từ các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược trong tuần qua.

"Chúng tôi sẽ không dừng lại chừng nào hàng ngàn trẻ em Ukraine vẫn còn bị mắc kẹt trong một hệ thống thù địch, hệ thống này ngày càng tìm cách bẻ gãy ý chí của các em", Kuleba nói.

Theo Kuleba, những đứa trẻ đã phải chịu đựng những lời đe dọa, áp lực tâm lý và điều kiện nguy hiểm đến tính mạng dưới sự xâm lược của Nga.

Chiến dịch này được thực hiện với sự hỗ trợ của các đối tác trong khuôn khổ sáng kiến "Đưa trẻ em trở về Ukraine" của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy. Nó diễn ra trong bối cảnh Nga đang tiếp tục nỗ lực truyền bá tư tưởng và quân sự hóa trẻ em Ukraine sống dưới sự xâm lược.

Trong số những người được đưa về có Andrii, 13 tuổi, sống ở một thị trấn nơi máy bay điều khiển từ xa chiến đấu của Nga cố tình tấn công vào dân thường, theo lời Kuleba. Chính quyền xâm lược của Nga đe dọa tước quyền nuôi con của cha mẹ cậu bé nếu cậu không theo học tại một trường do Nga điều hành. Ở đó, cậu bị nhồi nhét tuyên truyền, bị ép vẽ binh lính Nga và phải làm các bài kiểm tra tư tưởng.

[Kyiv Independent: Ukraine returns 13 children from Russian occupation, NGO says]

 

1. Vụ xả súng hàng loạt tại chợ ở Krakow, Ba Lan khiến ít nhất 6 người thiệt mạng và 15 người bị thương.

Theo nhà chức trách, một người đàn ông đã lái xe vào khu chợ ngoài trời ở thành phố Krakow của Ba Lan và nổ súng từ trong xe, khiến ít nhất sáu người thiệt mạng và ít nhất 15 người khác bị thương. Kẻ xả súng đã bị cảnh sát bắn trúng và bắt giữ.

Vụ xả súng xảy ra tại Quảng trường Chợ Chính ở Krakow vào khoảng 3 giờ chiều giờ địa phương ngày thứ Bảy. Cảnh sát Krakow cho biết nghi phạm đã nổ súng bừa bãi vào những người xung quanh từ trong xe của mình. Cảnh sát cho biết các nạn nhân gồm bốn phụ nữ và hai người đàn ông.

Theo Reuters, Bộ trưởng Nội vụ Ba Lan Marcin Kierwiński cho biết có những dấu hiệu cho thấy nghi phạm bị cuốn hút bởi ý thức hệ cực hữu. Ông Kierwiński phát biểu tại một cuộc họp báo rằng nghi phạm, một công dân Ba Lan 25 tuổi, bị mê hoặc bởi các tư tưởng cực hữu và có những quan điểm "rất cực đoan" và "siêu chủ nghĩa dân tộc".

Lực lượng cấp cứu làm việc tại hiện trường vụ xả súng gần quảng trường chợ chính của Krakow.

Ông Kierwiński cho biết, trong số các nạn nhân bị thương có năm người nước ngoài. Ông cũng nói thêm rằng một công dân nước ngoài nằm trong số những người thiệt mạng.

Trong số những người bị thương cũng có cả cảnh sát. Kẻ gây án đã bị bắn trọng thương trong một cuộc đối đầu với cảnh sát cách hiện trường vụ bạo lực ban đầu không xa, và đã được đưa đến bệnh viện để điều trị.

Trước đó, số người chết được ghi nhận là năm, nhưng chính quyền khu vực Malopolski đã cập nhật con số này lên sáu trong một bài đăng trên X.

Kierwiński nói rằng hai viên chức cảnh sát bị thương do trúng đạn và một người đang trong tình trạng nguy kịch.

"Các viên chức cảnh sát ở Kraków đã liều mạng can thiệp ngay lập tức. Nhờ hành động anh hùng của họ, kẻ tấn công đã nhanh chóng bị bắt giữ", ông viết.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, cảnh sát Krakow cho biết tay súng hành động một mình.

Katarzyna Cisło, phát ngôn nhân của cảnh sát Krakow, nói với TVN24 rằng nghi phạm xả súng mặc quân phục và sử dụng súng trường kiểu quân đội trong vụ tấn công. Cảnh sát đã tìm thấy nhiều loại vũ khí khác, cũng như đạn dược, trong xe của hắn.

"Tôi đang được Bộ trưởng Nội vụ thông báo về tình hình ở Krakow sau vụ xả súng bi thảm", Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nói, đồng thời cho biết thêm "cảnh sát đang điều tra bối cảnh và tất cả các tình tiết của vụ tấn công".

Sau đó, ông đã di chuyển từ thủ đô Warsaw đến Krakow, một phát ngôn viên chính phủ cho biết.

Hiện chưa có thêm thông tin chi tiết nào khác.

Thị trưởng Krakow, Łukasz Gibała, cho biết thành phố sẽ chính thức để tang cho đến thứ Tư. Ông cam kết rằng Krakow vẫn sẽ mở cửa đón khách du lịch bất chấp thảm kịch.

"Quảng trường sẽ lại thuộc về chúng ta," Gibała nói trong một video đăng tải trên X.

"Chúng tôi chỉ mới biết thêm chi tiết về vụ xả súng hàng loạt kinh hoàng ở Krakow, một vụ tấn công dã man và tàn bạo đã phá vỡ nền hòa bình của Ba Lan," Tom Rose, Đại sứ Mỹ tại Ba Lan, nói. "Nước Mỹ sát cánh cùng Ba Lan trong giờ phút đen tối này, cũng như Ba Lan sát cánh cùng những người dân yêu quý của mình ở Krakow."

Các vụ xả súng hàng loạt không phổ biến ở Ba Lan, một quốc gia thành viên của Liên minh Âu Châu và NATO với 38 triệu dân.

"Tôi thấy một người đàn ông bắn vào mọi người và đi lại quanh quảng trường," Annette, một phụ nữ khoảng sáu mươi tuổi, nói với hãng thông tấn Agence France-Presse. "Đây là một thảm kịch đối với Krakow; chúng tôi chưa từng chứng kiến điều gì như thế này trước đây."

Lực lượng cấp cứu làm việc tại hiện trường vụ xả súng gần quảng trường chợ chính của Krakow.

Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên minh Âu Châu, cho biết trong một tuyên bố rằng Liên Hiệp Âu Châu sát cánh cùng Ba Lan và gửi lời chia buồn.

"Sự mất mát sinh mạng bi thảm trong vụ xả súng ở Kraków là một thảm kịch sẽ gây ảnh hưởng sâu rộng ra ngoài phạm vi Ba Lan," cô nói. "Sức mạnh của Ba Lan nằm ở sự kiên cường của người dân. Trong thời khắc đau buồn này, Ba Lan không hề đơn độc."

Krakow là thành phố lớn thứ hai ở Ba Lan và cách thủ đô Warsaw khoảng 155 dặm.

1. Tổng thống bị phế truất của Paraguay đang bị quản thúc tại gia sau khi ngân hàng sụp đổ khiến hàng triệu người không thể truy cập tài khoản của họ.

2. Tổng thống bị phế truất của Paraguay đang bị quản thúc tại gia sau khi ngân hàng sụp đổ khiến hàng triệu người không thể truy cập tài khoản của họ.

Tổng thống Paraguay đã bị bắt giữ và sau đó bị quản thúc tại gia vào hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Mười Một, sau sự sụp đổ của một ngân hàng liên kết với chính phủ, khiến gần một nửa dân số nước này không thể truy cập vào tài khoản của họ. Trong một diễn biến bi thảm, nhiều người Paraguay đã tự tử sau khi phát hiện ra số tiền tiết kiệm cả đời của mình đột nhiên biến mất. Các quan sát viên phàn nàn rằng ngoài việc bắt giữ Tổng thống, cho đến nay, có rất ít các nỗ lực nhằm trấn an dân chúng nước này.

Thượng viện Paraguay đã bỏ phiếu phế truất Santiago Peña vì tội lạm dụng chức quyền, biến ông trở thành tổng thống thứ hai bị phế truất bằng thủ tục luận tội kể từ khi chế độ độc tài 35 năm của Tướng Alfredo Stroessner kết thúc vào năm 1989.

Chỉ ba ngày trước đó, các cơ quan quản lý đã tịch thu Ngân hàng Ueno, gây chấn động hệ thống tài chính và châm ngòi cho cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất của đất nước trong hơn một thập niên.

Ông Peña được lệnh phải ở lại một trong những ngôi nhà của mình ở Asunción cho đến khi ra trình diện trước các công tố viên vào sáng thứ Bảy với các cáo buộc vi phạm lòng tin, lợi dụng chức vụ và sử dụng chức vụ công để trục lợi cá nhân, trong đó tội nghiêm trọng nhất có thể bị phạt tới 10 năm tù. Các nhà lập pháp cáo buộc ông đã sử dụng ảnh hưởng chính trị của mình để chuyển hàng trăm triệu đô la tiền công quỹ vào Ueno trong khi các cơ quan quản lý bỏ qua các khoản cho vay nội bộ đầy rủi ro.

Tổng thống Paraguay phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Khi các cơ quan quản lý tiếp quản ngân hàng, khách hàng của Ueno không còn có thể rút tiền mặt, truy cập vào tiền tiết kiệm hoặc sử dụng thẻ của họ để mua bất cứ thứ gì. Ngân hàng kỹ thuật số này đã tích cực thu hút người nghèo và những người không có tài khoản ngân hàng bằng các khoản giảm giá hào phóng tại siêu thị, và theo Ueno, hơn 1 triệu người Paraguay đã mở tài khoản ngân hàng đầu tiên của họ tại đây. Ngay cả các cầu thủ trong đội tuyển túc cầu quốc gia, đội mà Ueno đã tài trợ trong suốt hành trình gây bất ngờ khi đánh bại Đức tại World Cup năm nay, cũng cho biết họ không thể tiếp cận được tiền của mình.

Hậu quả đã lan rộng ra ngoài phạm vi những người gửi tiết kiệm. Một ứng dụng gọi xe dựa vào Ueno đã ngừng hoạt động, khiến 3.000 tài xế mất việc. Công ty điện lực nhà nước cho biết khoản vay 21 triệu đô la từ Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ và Đài Loan, dành cho các công trình công cộng, đang bị kẹt tại ngân hàng. Trái phiếu của Paraguay đã ghi nhận một số mức thua lỗ tồi tệ nhất trên thị trường các nước mới nổi trong tuần này, và đồng guaraní đã giảm giá so với đô la.

Một số người gửi tiền bắt đầu nhận lại tiền của họ vào thứ Năm, bắt đầu với những người nắm giữ tới 10 triệu guaraníes (khoảng 1.500 đô la). Tiền gửi được bảo hiểm lên tới khoảng 35.000 đô la, mà ngân hàng trung ương cho biết là bao gồm 97% khách hàng của Ueno. Ngân hàng này gọi sự sụp đổ này là một trường hợp cá biệt và khẳng định hệ thống tài chính nói chung vẫn an toàn.

2. Musk đăng lại tweet gọi dịch vụ Starlink dành cho Ukraine là ‘sai lầm’.

3. Musk đăng lại tweet gọi dịch vụ Starlink dành cho Ukraine là ‘sai lầm’.

Tỷ phú người Mỹ kiêm CEO của SpaceX, Elon Musk, đã chia sẻ lại một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng việc cho phép Ukraine tiếp cận các thiết bị đầu cuối Starlink trong thời kỳ Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện là một "sai lầm".

Bài đăng này xuất hiện sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy chỉ trích tầm ảnh hưởng chính trị quá lớn của Musk trong một cuộc phỏng vấn với chương trình truyền hình ZDF Magazin Royale của Đức.

"Quyền lực đang tập trung quá nhiều vào tay một người rất giàu có. Sự tập trung quyền lực như vậy rất nguy hiểm", Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 5 tháng 11.

Cùng ngày hôm đó, Musk đã đăng lại một bài phê bình những lời bình luận của Tổng thống Zelenskiy trên X, là nền tảng mạng xã hội mà ông sở hữu. Thay vì trực tiếp giải quyết quan điểm của Tổng thống Zelenskiy về sự giàu có tột bậc của Musk, bài đăng lập luận rằng Ukraine không nên được cấp quyền truy cập vào các vệ tinh Starlink ngay từ đầu.

"Nhìn lại thì, việc SpaceX gửi cho Ukraine hàng ngàn ăng-ten Starlink miễn phí và hàng triệu đô la mỗi tháng dịch vụ miễn phí ngay từ đầu cuộc chiến là một sai lầm", bài đăng viết.

"Những gì bắt đầu như việc cung cấp truy cập internet cho dân thường đã trở thành xương sống cho các máy bay điều khiển từ xa tự hành giết người. Và giờ đây, nếu SpaceX không ủng hộ việc sử dụng cho mục đích quân sự, SpaceX sẽ bị chỉ trích dữ dội trên báo chí."

Musk đã chia sẻ lại bài đăng mà không kèm theo bình luận nào.

Ukraine sử dụng rộng rãi cả các thiết bị đầu cuối Starlink thương mại và phiên bản quân sự hóa của chúng, Starshield. Vào giữa tháng 10, tốc độ truy cập dịch vụ Starshield của Ukraine bị giới hạn mà không có cảnh báo trước, làm gián đoạn khả năng đánh chặn máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga của quân đội nước này.

Musk từ chối nhận trách nhiệm về quyết định này, mặc dù ông công khai cáo buộc Ukraine vi phạm điều khoản dịch vụ bằng cách sử dụng các thiết bị đầu cuối Starlink thương mại để thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mang tính chất xâm lược.

Ukraine bác bỏ cáo buộc của Musk, khẳng định chỉ sử dụng hệ thống Starshield để hỗ trợ các hoạt động chiến đấu chống lại lực lượng Nga trên lãnh thổ Ukraine. Kyiv cũng cho biết dịch vụ Starlink thương mại không hoạt động bên trong lãnh thổ Nga và do đó không thể được sử dụng để tấn công lãnh thổ Nga.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, mặc dù hệ thống Starshield của Ukraine hiện đã được khôi phục hoạt động hết công suất, nhưng việc hệ thống quân sự quan trọng này bị hạn chế hoạt động trong thời gian dài đã gây ra thiệt hại về người dân.

Cơ quan giám sát của Ngũ Giác Đài đã bác bỏ lời kêu gọi lưỡng đảng từ các Thượng Nghị Sĩ Mỹ về việc điều tra sự việc gián đoạn hệ thống Starlink/Starshield.

Musk, người giàu nhất thế giới, đã đóng vai trò tích cực trong chính quyền nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, dẫn đầu việc cắt giảm ngân sách các cơ quan chính phủ và các chương trình viện trợ nước ngoài cứu sinh khi đứng đầu Bộ Hiệu quả Chính phủ, gọi tắt là DOGE.

Doanh nhân này cũng đã chi gần 446 triệu đô la để ủng hộ các ứng cử viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua - một khoản chi tiêu kỷ lục. Bất chấp số tiền khổng lồ đó, đảng Dân chủ đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội.

Nhiều nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ đã cam kết điều tra các hoạt động kinh doanh và mối quan hệ của Musk với chính phủ như một phần trong chương trình nghị sự chính trị của họ.

3. Theo ISW, các cuộc tấn công của Nga đang bị đình trệ trên nhiều mặt trận.

4. Theo ISW, các cuộc tấn công của Nga đang bị đình trệ trên nhiều mặt trận.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW, các cuộc tấn công của Nga trong tuần qua không mang lại bất kỳ bước tiến nào được xác nhận ở một số khu vực tiền tuyến, trong khi lực lượng Ukraine tiến hành các cuộc phản công.

Viện nghiên cứu có trụ sở tại Washington đã nêu chi tiết các diễn biến trong bản đánh giá được công bố hôm Thứ Sáu, 06 Tháng Mười Một, trong đó cũng chỉ ra những dấu hiệu cho thấy Nga đang ráo riết tấn công bên trong Kostiantynivka.

Giao tranh vẫn diễn ra dữ dội xung quanh khu vực Kostiantynivka.

ISW đánh giá rằng quân đội Nga có khả năng đã củng cố các vị trí ở tây bắc Kostiantynivka, dựa trên các đoạn phim được định vị địa lý và các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine nhằm vào các vị trí của Nga.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine báo cáo riêng về 201 cuộc đụng độ trên toàn mặt trận vào thứ Ba, ngày 3 tháng 11, trong đó có 24 cuộc tấn công của Nga vào trục Kostiantynivka.

Giao tranh diễn ra ở các vị trí gần Kostiantynivka, Rozkishne và Vilne, cũng như các tuyến đường dẫn đến một số thị trấn lân cận. Ba cuộc tấn công vẫn đang diễn ra khi bản cập nhật chiến trường được phát hành.

Quân đội Ukraine cũng ghi nhận tám cuộc tấn công vào trục Sloviansk và hai cuộc tấn công nhằm vào các vị trí của Ukraine trên trục Kramatorsk.

Các khu vực này là một phần trong chiến dịch của Nga nhằm vào các cứ điểm còn lại do Ukraine kiểm soát ở vùng Donetsk phía bắc, nơi các cuộc giao tranh giành vị trí đô thị và tuyến đường tiếp tế đã kéo dài nhiều tháng.

Ukraine phản công trên nhiều mặt trận.

Các cuộc phản công của Ukraine được ghi nhận ở phía tây bắc Sumy, phía đông Sloviansk và Kramatorsk, gần Dobropillia và phía nam Orikhiv.

ISW ghi nhận không có bất kỳ bước tiến nào của Nga tại các khu vực đó hoặc xung quanh Huliaipole.

Một nguồn tin liên hệ với quân đội Nga cũng bác bỏ việc Nga kiểm soát Zarichne gần Lyman, mô tả thị trấn này là khu vực tranh chấp.

Bản cập nhật tình hình chiến trường riêng của Bộ Tổng tham mưu mô tả các cuộc tấn công tiếp diễn của Nga ở miền nam Ukraine.

Quân đội Ukraine đã đẩy lùi sáu cuộc tấn công trên trục Huliaipole, trong khi lực lượng Nga thực hiện ba nỗ lực tấn công các vị trí trên trục Orikhiv.

Trên trục Lyman, lực lượng Ukraine đã đẩy lùi năm nỗ lực tiến công, và một cuộc giao tranh khác vẫn đang diễn ra vào thời điểm cập nhật thông tin.

Theo báo cáo của quân đội, không có hành động tấn công nào của Nga trên các trục sông Kupiansk, Oleksandrivka hoặc Dnipro trong giai đoạn đó.

Chiến dịch tấn công Donetsk quy mô lớn của Nga đang đối mặt với nhiều trở ngại.

Những phát hiện mới nhất này được đưa ra sau đánh giá của ISW cho thấy lực lượng Nga đã mất một số vùng lãnh thổ trong tháng 10, là tháng thứ hai liên tiếp, bất chấp các hoạt động tấn công liên tục.

Trong báo cáo ngày Chúa Nhật, 1 tháng 11, viện nghiên cứu cho biết Nga đã đạt được những tiến bộ nhỏ hướng tới Dobropillia bằng cách đầu tư đáng kể nhân lực và nguồn lực.

Tuy nhiên, họ đánh giá rằng việc chiếm được thị trấn này không tự động tạo điều kiện cho những bước tiến mạnh mẽ trên toàn vùng Donetsk.

ISW cũng cho biết Chiến dịch Vivaldi của Ukraine xung quanh Lyman đã làm gián đoạn các nỗ lực của Nga nhằm vào phía bắc vành đai phòng thủ kiên cố của Ukraine, ảnh hưởng đến các kế hoạch tấn công rộng lớn hơn của Mạc Tư Khoa.

Viện nghiên cứu đánh giá rằng các chỉ huy Nga đã không điều chỉnh kế hoạch một cách thích đáng sau chiến dịch ở Ukraine.

Đồng thời, bản đánh giá ngày Chúa Nhật, 1 tháng 11, mô tả những thắng lợi hạn chế và cục bộ của Nga xung quanh Huliaipole và vùng Zaporizhzhia phía tây. Bản đánh giá cũng lưu ý rằng Nga vẫn chưa hoàn thành việc chiếm giữ Kostiantynivka hơn một năm sau lần đầu tiên xâm nhập thành phố này.

Các chiến dịch của Ukraine đã làm gián đoạn các nỗ lực bao vây.

Trước đó, lực lượng Ukraine đã làm gián đoạn các kế hoạch bao vây Druzhkivka và tiến về Dobropillia.

Vào tháng 9, Quân đoàn Vệ binh Quốc gia số 1 Azov của Ukraine cho biết một chiến dịch kéo dài gần hai tháng đã tiêu diệt một nhóm quân Nga tập trung trong khu vực suốt mùa hè.

Quân đoàn này cho biết, trước tiên quân đội Ukraine đã cô lập các vị trí của Nga bằng hỏa lực, ngăn chặn quân tiếp viện đến, trước khi các nhóm tấn công tiến vào.

Theo các chỉ huy Ukraine, các đơn vị Nga đã cố gắng tiếp cận các tuyến đường hậu cần, và việc mất các tuyến đường này có thể đe dọa Druzhkivka và khu vực Sloviansk-Kramatorsk rộng lớn hơn.

Vào tháng 10, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng đã phản bác các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của Nga, bác bỏ thông báo rằng Mạc Tư Khoa đã chiếm được Kostiantynivka và Oleksiievo-Druzhkivka hoặc tiến đến vùng ngoại ô Kramatorsk.

Phát ngôn nhân quân đội, Thiếu tá Andrii Kovalov, cho biết lời kể của Tư lệnh quân đội Nga Valery Gerasimov "được xây dựng trên những lời dối trá trắng trợn, sự xuyên tạc và phóng đại."

Ông Kovalov cho biết quân đội Ukraine tiếp tục giữ vững các vị trí bên trong Kostiantynivka khi giao tranh vẫn tiếp diễn.

4. Tổng thống Zelenskiy nói rằng thỏa thuận ngừng bắn Oleshky cho thấy Nga có thể ngừng giao tranh nhưng Putin không sẵn lòng.

5. Tổng thống Zelenskiy nói rằng thỏa thuận ngừng bắn Oleshky cho thấy Nga có thể ngừng giao tranh nhưng Putin không sẵn lòng.

Hôm Chúa Nhật, 08 Tháng Mười Một, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, sứ mệnh nhân đạo của Ukraine nhằm di tản dân thường khỏi Oleshky bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Kherson đã chứng minh rằng một thỏa thuận ngừng bắn có thể được dàn xếp nhanh chóng mà không cần chuẩn bị kỹ thuật kéo dài.

Những phát biểu của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra trước thềm cuộc đàm phán tại Abu Dhabi, dự kiến diễn ra vào ngày 10 tháng 11 theo hình thức ba bên, với sự tham dự của các quan chức Ukraine, Nga và Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Jake Tapper của CNN, Tổng thống Zelenskiy đã chỉ ra phái đoàn nhân đạo Oleshky, do Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian, như bằng chứng cho thấy một lệnh ngừng bắn rộng hơn không nhất thiết phải đòi hỏi những chuẩn bị kỹ thuật kéo dài.

Một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ giữa Ukraine và Nga kéo dài từ ngày 27 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11, cho phép thường dân rời khỏi Oleshky bị Nga tạm chiếm, thuộc tỉnh Kherson phía nam Ukraine, khu vực đã bị Nga xâm lược từ năm 2022.

Theo Tổng thống Zelenskiy, mặc dù các nhà đàm phán trong các cuộc đàm phán hòa bình đã lập luận rằng việc thực hiện lệnh ngừng bắn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để giải quyết các thách thức về giám sát, rút vũ khí và thiết lập các vùng đệm ở Ukraine, nhưng chiến dịch Oleshky thành công đã cho thấy rằng những biện pháp này không phải là điều kiện tiên quyết thiết yếu.

"Chiến tranh hiện đại khác biệt về mặt công nghệ. Việc giám sát có thể được thực hiện bằng máy bay điều khiển từ xa. Bạn sẽ có bằng chứng về các hành vi vi phạm — các đoạn video ghi hình thực tế," tổng thống nói.

Tổng thống Zelenskiy lập luận rằng trở ngại chính đối với một thỏa thuận ngừng bắn là ý chí chính trị của Putin chứ không phải là những khó khăn kỹ thuật.

" Như chúng ta đã thấy, quyết định thiết lập lệnh ngừng bắn ở Oleshky được đưa ra rất nhanh chóng. Và nó đã có hiệu quả," ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng Ukraine có thể khuyến khích Putin đồng ý hòa bình thông qua sự trung gian của Mỹ.

Phái đoàn Oleshky được thực hiện nhờ một cơ chế đàm phán riêng biệt được thiết lập giữa Ukraine và Nga, với sự tham gia của ông Dmytro Lubinets, Thanh tra Nhân quyền Hoa Kỳ tại Ukraine, nhà lãnh đạo phái đoàn Ukraine, trong khi người đồng cấp của ông, bà Yana Lantratova, dẫn đầu phía Nga.

Ông Lubinets cho biết trong một cuộc họp báo tại Đại sứ quán Ukraine ở Washington ngày 6 tháng 11 rằng lực lượng Ukraine và Nga đã tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn trong chiến dịch nhân đạo ở Oleshky. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 5 ngày, 19 giờ và 59 phút.

Ukraine đề xuất rằng đại diện từ cả hai phía nên có mặt trực tiếp tại hiện trường để giám sát việc thực thi các thỏa thuận. Ông Lubinets đã đích thân đến thăm vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm trong chuyến công tác này, mô tả đó là "một diễn biến chưa từng có kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện".

Chiến dịch cứu trợ nhân đạo này diễn ra sau nhiều tháng nỗ lực nhằm bảo đảm viện trợ cho người dân Oleshky, những người đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, nước uống, điện và thiết bị y tế. Lực lượng Nga đã phong tỏa thị trấn, ngăn cản các tổ chức nhân đạo cung cấp viện trợ.

Ông Lubinets cho biết ông đã nhận được những lời kêu gọi đầu tiên từ cư dân Oleshky vào cuối tháng 2 năm 2026. Ông nói rằng những nỗ lực nhằm thu hút sự tham gia của các tổ chức quốc tế và các đối tác nước ngoài đã được tiếp tục trong nhiều tháng, và sự tham gia của Đệ nhất phu nhân Mỹ và nhóm của bà vào tháng 9 năm nay đánh dấu một bước ngoặt.

Ông Lubinets cho biết thêm, Ukraine đã nhận được những yêu cầu mới từ cư dân muốn rời khỏi thị trấn bị tạm chiếm.

Tuy nhiên, Điện Cẩm Linh đã công khai bác bỏ khả năng tiến hành thêm các hoạt động nhân đạo tương tự trong tương lai gần.

Trong khi đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đang tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine nhằm gây áp lực lên Kyiv và các đối tác quốc tế khi họ chuẩn bị cho một nỗ lực khác nhằm thúc đẩy các hoạt động ngoại giao.

Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc họp về hậu quả vụ tấn công đêm 7 tháng 11 của Nga: "Nga nhìn nhận ngoại giao theo một cách đặc biệt - như một hình thức gây hấn."

Theo Tổng thống Zelenskiy, Nga đã phóng 36 hỏa tiễn đạn đạo, tất cả đều nhắm vào Kyiv và khu vực xung quanh, trong khi Không quân Ukraine cho biết họ chỉ đánh chặn được bốn hỏa tiễn đạn đạo.

Ông cho biết Ukraine vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đáng kể các hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot của mình, một tình trạng mà Mỹ có vị thế tốt nhất để giúp giải quyết.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Ở mọi cấp độ, chúng tôi đang tìm cách đẩy nhanh việc cung cấp hàng hóa và truyền đạt những tín hiệu cần thiết cho phía Mỹ, để Ukraine có cơ hội bảo vệ tính mạng người dân."

Ông lập luận rằng Nga đang sử dụng các cuộc tấn công dữ dội nhằm vào Ukraine và cơ sở hạ tầng của nước này để gia tăng áp lực lên lập trường đàm phán của Kyiv và các đối tác quốc tế của họ.

Tổng thống Zelenskiy kêu gọi Hoa Kỳ và các đồng minh khác duy trì lập trường nguyên tắc thay vì để sự leo thang quân sự của Mạc Tư Khoa ảnh hưởng đến tiến trình ngoại giao.

Ban đầu, cuộc gặp ba bên với Nga dự kiến diễn ra vào tháng 10, sau khi các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner đến thăm Ukraine và Nga. Các chuyến thăm này đã dẫn đến một thỏa thuận nguyên tắc về việc tổ chức đàm phán, nhưng Điện Cẩm Linh sau đó đã từ chối tham gia.

Các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra sau nỗ lực mới của Mỹ nhằm khôi phục các cuộc đàm phán. Mạc Tư Khoa đã nhiều lần bác bỏ các đề xuất do phương Tây hậu thuẫn về một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện, điều mà Kyiv ủng hộ, đồng thời tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng lại Donbas.

5. Tình báo quân sự xác định binh lính Nga liên quan đến vụ tấn công gây chết người tại trung tâm cứu trợ Komyshuvakha.

6. Tình báo quân sự xác định binh lính Nga liên quan đến vụ tấn công gây chết người tại trung tâm cứu trợ Komyshuvakha.

Hôm Chúa Nhật, 08 Tháng Mười Một, cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết họ đã xác định được các quân nhân Nga bị cáo buộc liên quan đến vụ không kích ngày 2 tháng 11 nhằm vào một trường học ở Komyshuvakha, tỉnh Zaporizhzhia, nơi người dân đang nhận viện trợ nhân đạo.

Theo chính quyền địa phương, ít nhất 55 người đã thiệt mạng trong vụ tấn công, trong khi hơn 50 người khác vẫn còn mất tích. Các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu tại hiện trường đã tiếp diễn trong sáu ngày, nhưng số người chết cuối cùng vẫn chưa được xác định.

Ngày 2 tháng 11, lực lượng Nga đã nhiều lần tấn công thị trấn tiền tuyến, ban đầu nhắm vào một trường học ngầm nơi người dân địa phương tập trung để nhận viện trợ nhân đạo. Một trong những quả bom là bom FAB-3000 nặng 3 tấn, chứa hơn 1.000 kg thuốc nổ.

HUR đã xác định Thiếu tá Fedor Zubakov, nhà lãnh đạo nhóm lập kế hoạch tấn công hỏa lực tại trụ sở Nhóm Lực lượng Dnepr của Nga, là sĩ quan đã lên kế hoạch cho cuộc tấn công.

HUR cũng đã xác định sáu phi công Nga bị cáo buộc chịu trách nhiệm thực hiện vụ đánh bom, bao gồm Đại úy Sergei Yeliseyev, Đại úy Dmitry Zverev, Trung úy cao cấp Rodion Plotnikov, Trung úy cao cấp Nikita Ignatyev, Trung úy cao cấp Maksim Sokolenko và Trung úy Vadim Perekhrest.

Theo HUR, danh tính phi hành đoàn của chiếc máy bay thứ bảy vẫn đang được xác định.

Theo cơ quan tình báo, ít nhất bốn máy bay chiến đấu Su-34 của Nga đã tham gia vào chiến dịch này.

Su-34 là máy bay chiến đấu-ném bom đa năng được sử dụng để triển khai nhiều loại bom dẫn đường, gọi tắt là KAB và bom nổ mạnh, gọi tắt là FAB, cũng như hỏa tiễn không đối đất. Nó cũng có thể được sử dụng cho các nhiệm vụ trinh sát và tác chiến điện tử.

HUR cho biết họ đã xác định được những người liên quan đến vụ tấn công như một phần trong nỗ lực ghi lại tội ác chiến tranh của Nga.

Ngày 4 tháng 11, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết cộng đồng quốc tế đã có rất ít phản ứng trước "vụ tấn công điên rồ" ở Komyshuvakha.

"Nhưng vụ tấn công này, giống như hàng ngàn tội ác chiến tranh khác mà Nga đã gây ra đối với người dân Ukraine, đòi hỏi một phản ứng mạnh mẽ. Cái ác sẽ ngày càng lan rộng nếu không bị thách thức. Chúng tôi đang trông chờ một phản ứng: Ukraine cần sự hỗ trợ phòng không ngay lúc này", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống cũng gọi chiến dịch giải cứu đang diễn ra là "rất khó khăn" và "vô cùng thách thức" khi mối đe dọa từ các cuộc tấn công tiếp theo của Nga vẫn còn thường trực.

Ông Oleksandr Kovalenko, phát ngôn nhân của Cơ quan Hành chính Quân sự tỉnh Zaporizhzhia, nói với tờ Kyiv Independent rằng lực lượng cấp cứu chỉ có thể làm việc từ 15 đến 20 phút mỗi lần trước khi máy bay điều khiển từ xa của Nga và mối đe dọa từ bom dẫn đường buộc họ phải rút lui.

Cuộc tấn công đã phá hủy nơi mà Kovalenko mô tả là nơi tương đối an toàn duy nhất còn lại trong thị trấn — một cơ sở ngầm nơi cư dân có thể trú ẩn khỏi các cuộc tấn công của Nga và nhận viện trợ nhân đạo. Hiện vẫn chưa rõ làm thế nào viện trợ đó sẽ đến được với những người còn ở lại.

Một số thi thể mà lực lượng cấp cứu tìm thấy bị hư hại nghiêm trọng đến mức nhà chức trách phải thu thập mẫu ADN từ người thân để xác định danh tính.

Tình hình ở Komyshuvakha phản ánh thực trạng rộng hơn trên khắp các cộng đồng tiền tuyến ở tỉnh Zaporizhzhia, nơi các thị trấn chỉ cách các vị trí của Nga từ 5 đến 15 km phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, pháo binh và bom từ trên không gần như liên tục.

Chỉ trong một ngày, lực lượng Nga đã thực hiện 785 cuộc tấn công vào 51 khu dân cư trên khắp tỉnh, theo báo cáo của chính quyền ngày 6 tháng 11.

6. Tổng thống Zelenskiy nói Nga đã sử dụng hỏa tiễn KN-23 của Bắc Hàn để tấn công lưới điện.

7. Tổng thống Zelenskiy nói Nga đã sử dụng hỏa tiễn KN-23 của Bắc Hàn để tấn công lưới điện.

Tổng thống Nga Tổng thống Volodymyr Zelenskiy thông báo hôm thứ Bảy, ngày 7 tháng 11, sau cuộc họp khẩn cấp của chính phủ về các hoạt động khắc phục hậu quả, rằng lực lượng Nga đã sử dụng hỏa tiễn đạn đạo KN-23 của Bắc Hàn trong một cuộc tấn công vào đêm thứ Sáu rạng sáng thứ Bẩy nhằm vào một cơ sở năng lượng quan trọng của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết hệ thống phòng không chỉ đánh chặn được 4 trong số 36 hỏa tiễn đạn đạo được bắn trong đêm, cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng các hỏa tiễn đánh chặn đất đối không dành cho hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất.

"Trong cuộc tấn công tối nay, có 36 hỏa tiễn đang tiếp cận các mục tiêu theo quỹ đạo đạn đạo. Chỉ có bốn hỏa tiễn bị vô hiệu hóa", Tổng thống Zelenskiy viết trên Facebook.

Các cuộc kiểm tra pháp y sơ bộ được tiến hành tại hiện trường vụ tấn công đã xác nhận rằng lực lượng Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn KN-23 do Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Bắc Hàn, gọi tắt là DPRK sản xuất và cung cấp nhằm vào một cơ sở năng lượng trọng yếu.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Đây là bằng chứng rõ ràng hơn nữa cho thấy các chế độ trừng phạt toàn cầu cần được tăng cường một cách hữu hình – đối với tất cả những ai trên thế giới cung cấp ‘dịch vụ’ của họ trong việc hủy hoại sự sống."

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng việc khắc phục sự thiếu hụt nghiêm trọng hệ thống hỏa tiễn đánh chặn Patriot phụ thuộc chủ yếu vào Mỹ, đặc biệt là trước thềm cuộc đàm phán ba bên dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi vào ngày 10-11 tháng 11.

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố: "Ở mọi cấp độ, chúng tôi đang tìm cách đẩy nhanh việc giao hàng và truyền đạt những tín hiệu cần thiết cho phía Mỹ để Ukraine có cơ hội bảo vệ tính mạng của mình."

" Điều này đặc biệt cần thiết vào lúc này – không chỉ trước mùa đông, mà còn trước một nỗ lực khác cùng với các đối tác của chúng ta để khởi động lại các cuộc đàm phán."

Tổng thống nhận định rằng Mạc Tư Khoa tiếp cận ngoại giao "như một hình thức gây hấn", sử dụng các cuộc tấn công dữ dội để gây áp lực lên Kyiv và các đối tác phương Tây.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Bằng cách tăng cường các cuộc tấn công vào Ukraine, vào cơ sở hạ tầng của chúng ta ngay vào thời điểm này, Nga đang cố gắng chuẩn bị mặt trận để gây áp lực lên lập trường của Ukraine và lập trường của các đối tác của chúng ta."

"Chúng tôi hy vọng rằng Hoa Kỳ, cũng như các đối tác khác của chúng tôi, sẽ hành động một cách quyết đoán."

Trong cuộc họp khẩn cấp, các bộ trưởng chính phủ và chính quyền thành phố đã đưa ra những đánh giá chi tiết về những thách thức trong việc duy trì hoạt động của hệ thống điện trên khắp thủ đô sau các cuộc tấn công vào các trạm biến áp và cầu Bắc.

Tổng thống Zelenskiy đã chỉ thị Bộ trưởng Nội vụ Ivan Vyhivskyi, phối hợp với các cơ quan nhà nước có liên quan và Chính quyền Thành phố Kyiv, xây dựng các tuyến đường vận tải dự phòng và phân bổ thêm phương tiện giao thông công cộng cho Kyiv.

Tổng thống lưu ý rằng hiện tại chưa có phương án vận tải dự phòng khả thi nào ở cấp thành phố, đòi hỏi phải có kế hoạch hành chính ngay lập tức để ngăn chặn tình trạng tắc nghẽn đô thị trong trường hợp gián đoạn cơ sở hạ tầng.

Thủ tướng Serhii Koretskyi đã trình bày báo cáo về tiến độ khôi phục năng lượng và triển khai sửa chữa, trong khi các chỉ huy quân sự đã trình bày chi tiết các biện pháp đối phó tác chiến điện tử và xác định các hướng kỹ thuật để mở rộng khả năng gây nhiễu phòng thủ.

Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã báo cáo về sự phối hợp ngoại giao trước thềm các diễn đàn cấp bộ trưởng của Nhóm Bảy nước (G7) sắp tới, nơi Ukraine sẽ tham dự.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Chúng tôi trông chờ vào những đóng góp mới từ các nước Âu Châu cho chương trình PURL : đã có những cam kết sơ bộ."

"Sẽ có các gói hỗ trợ năng lượng mới cho Ukraine, cũng như nguồn cung cấp mới cho hệ thống hậu cần của chúng ta."

7. Bộ trưởng quốc phòng Đức cho biết, hiện tại Đức không thể cung cấp thêm hệ thống Patriot cho Ukraine.

8. Bộ trưởng quốc phòng Đức cho biết, hiện tại Đức không thể cung cấp thêm hệ thống Patriot cho Ukraine.

Hôm Chúa Nhật, 08 Tháng Mười Một, tờ Focus đưa tin rằng, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ Berliner Morgenpost rằng Đức hiện đã hết khả năng cung cấp thêm hệ thống phòng không Patriot cho Ukraine.

Pistorius cho biết Berlin đã chuyển giao một số hệ thống Patriot và một lượng lớn hỏa tiễn cho Ukraine, nhưng việc chuyển giao thêm nữa có thể khiến Đức dễ bị tổn thương.

"Bất cứ điều gì chúng ta cung cấp lúc này đều không thể thay thế được, điều đó sẽ tạo ra những lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ mà chúng ta không thể chấp nhận một cách có trách nhiệm", vị bộ trưởng được trích dẫn nói. "Chúng ta không thể làm gì hơn nữa ngay bây giờ."

Pistorius kêu gọi các quốc gia khác tăng cường đóng góp cho hệ thống phòng không của Ukraine, đồng thời cho biết vấn đề này sẽ được thảo luận tại cuộc họp Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine tiếp theo vào giữa tháng 11.

Bộ trưởng cũng cho biết Nga đang chịu tổn thất nặng nề trên chiến trường, ước tính thương vong từ 30.000 đến 40.000 binh sĩ mỗi tháng, trong khi tiến quân về lãnh thổ lại rất ít.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với các cuộc tấn công liên tục của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này và tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn đánh chặn phòng không trước mùa đông.

Ngày 4 tháng 11, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp Pistorius tại Berlin để thảo luận về việc đẩy nhanh tiến độ giao hàng hỏa tiễn PAC-2 do Đức sản xuất cho hệ thống Patriot.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine có một hợp đồng lớn để mua hỏa tiễn trong hai năm tới, nhưng cần giao hàng nhanh hơn để bảo vệ đất nước khỏi các cuộc tấn công của Nga.

8. Các hacker tuyên bố dữ liệu bị rò rỉ từ Nga cho thấy có ít nhất 450.000 người thiệt mạng trong chiến tranh ở Ukraine.

9. Các hacker tuyên bố dữ liệu bị rò rỉ từ Nga cho thấy có ít nhất 450.000 người thiệt mạng trong chiến tranh ở Ukraine.

Các nhóm tin tặc Belarusian Cyberpartisans và Silent Crow, những nhóm đã nhận trách nhiệm về cuộc tấn công mạng vào Cơ quan Thống kê Nhà nước Liên bang Nga, gọi tắt là Rosstat, cho biết hôm Chúa Nhật, 08 Tháng Mười Một, rằng các số liệu tử vong bị rò rỉ cho thấy có ít nhất 394.000 đến 450.000 người chiến đấu bên phía Nga hoặc có liên quan đến cuộc chiến đã thiệt mạng kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện Ukraine bắt đầu.

Các nhóm này cho biết họ đã thu thập được các hồ sơ từ cơ sở dữ liệu Dân số nội bộ của Rosstat, chứa thông tin từ các giấy chứng tử được ghi danh từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 8 năm 2026.

Nhóm Chiến binh mạng Belarus, một nhóm các nhà hoạt động tin tặc ẩn danh phản đối chế độ của nhà độc tài Alexander Lukashenko, ước tính có ít nhất 393.881 người chết dựa trên các hồ sơ ghi rõ các chiến dịch quân sự là nguyên nhân.

Tổ chức Silent Crow đã công bố một ước tính cao hơn, lên tới 450.100 người chết, sử dụng phương pháp luận rộng hơn, bao gồm cả những trường hợp tử vong không liên quan đến chiến đấu của quân nhân và một số trường hợp tử vong được ghi nhận mà không xác định rõ nguyên nhân.

Theo ước tính dựa trên dữ liệu từ dự án lập bản đồ mã nguồn mở DeepState của Ukraine, Nga đã giành quyền kiểm soát khoảng 73.000 km vuông lãnh thổ Ukraine kể từ khi phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

So sánh con số đó với ước tính của Silent Crow về khoảng 450.100 người chết vì chiến tranh, ta có thể thấy cứ mỗi kilômét vuông lãnh thổ bị tạm chiếm thì có khoảng sáu người chết, mặc dù số liệu thương vong của nhóm tin tặc này chưa được kiểm chứng độc lập.

Nhóm tin tặc cho biết họ đã xâm nhập vào mạng lưới của Rosstat khoảng sáu tháng trước khi tiến hành cuộc tấn công, thu thập một cách có hệ thống các tài liệu nội bộ và dữ liệu khác trước khi tấn công vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin của cơ quan này trong đêm 31 tháng 10 - 1 tháng 11.

Rosstat thừa nhận rằng hệ thống của họ đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng từ ngày 29 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11, nhưng phủ nhận việc cơ sở dữ liệu của họ bị xâm phạm hoặc thông tin bị rò rỉ.

Sau đó, cơ quan này báo cáo về sự gián đoạn đối với một số dịch vụ của mình và gia hạn thời hạn nộp một số dữ liệu thống kê nhất định.

Nga không công bố thương vong quân sự của mình ở Ukraine, điều này gây khó khăn cho việc đánh giá độc lập.

Tính đến ngày 6 tháng 11, hãng truyền thông độc lập Mediazona của Nga, phối hợp với BBC tiếng Nga và các tình nguyện viên, đã xác định được 285.881 quân nhân Nga thiệt mạng ở Ukraine thông qua nghiên cứu các nguồn thông tin mở. Các nhà báo đã nhiều lần nhấn mạnh rằng con số được xác minh của họ chưa đầy đủ và số người chết thực tế cao hơn đáng kể.

9. Ba Lan cam kết chi 1,8 triệu Zlotys euro để mua máy phát điện, hướng tới đàm phán với Abu Dhabi.

10. Ba Lan cam kết chi 1,8 triệu Zlotys euro để mua máy phát điện, hướng tới đàm phán với Abu Dhabi.

 

1. Bài giảng của Đức Thánh Cha khi cử hành thánh lễ đầu tiên trong chuyến tông du Nam Mỹ

Kính thưa quý vị và anh chị em,

Ngày thứ hai trong chuyến tông du Uruguay của Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bắt đầu lúc 08:25 với chuyến bay từ Sân bay Quốc tế Montevideo-Carrasco đến Paysandú

Lúc 09:10, Đức Thánh Cha đã đến phi trường quốc tế Paysandú, thường được gọi là phi trường "Chuẩn tướng phi công Tydeo Larre Borges".

Lúc 10g, ngài đã cử hành thánh lễ tại "Parque París Londres"

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ toàn văn bài giảng của ngài trong thánh lễ qua phần trình bày của Kim Thúy

Anh chị em thân mến,

Những đoạn Kinh Thánh chúng ta vừa nghe mô tả hình ảnh một người công chính được Chúa giúp đỡ và củng cố để ông có thể hoàn thành sứ mệnh được giao phó. Trong Thư gửi tín hữu Philipphê, Thánh Phaolô bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ của cộng đồng dành cho công cuộc truyền giáo của ngài, ý thức rằng, trong sự nghèo khó của mình, Thiên Chúa là của cải duy nhất của ngài và sự quan phòng của Thiên Chúa được biểu lộ qua anh chị em mà ngài được sai đến.

Về phần mình, Thánh vịnh gọi những người yêu mến luật pháp của Chúa và có việc làm phù hợp với đức tin của họ là những người được chúc lành. Tương tự, trong Phúc Âm, Chúa Giêsu nhấn mạnh người lương thiện phục vụ Chúa và đặt Chúa làm trung tâm cuộc sống mình, trung thành trong mọi việc được giao phó cho mình, dù lớn hay nhỏ.

Hôm nay, khi chúng ta quy tụ tại Paysandú để cử hành Thánh Thể — vui mừng khi thấy rất nhiều thành viên của Giáo hội Uruguay cùng quy tụ quanh một bàn thờ, cùng với những người hành hương từ các nước láng giềng — Phụng vụ Lời Chúa mời gọi chúng ta nhớ lại sự hiện diện của rất nhiều người có đức tin đã đến vùng Río de la Plata. Từ những ngày đầu của công cuộc truyền giáo trên lục địa này, họ đã đến nhân danh Chúa để loan báo niềm vui lớn lao mà chính họ đã trải nghiệm khi gặp gỡ Chúa Kitô. Giống như các thiên thần hiện ra với các mục tử (xem Lc 2:10), họ hân hoan chia sẻ Tin Mừng, bày tỏ đức tin của mình qua các việc làm bác ái và thương xót.

Trong dịp lễ này, chúng ta cũng muốn tưởng nhớ và tạ ơn Chúa về cuộc đời và sứ vụ của một người con của đất nước này: đó là Chân phước Jacinto Vera, Giám mục Montevideo, người đã làm chứng trung thành cho đức tin mà ngài rao giảng qua lòng bác ái quảng đại và sự tận hiến trọn vẹn cho sứ mệnh tông đồ. Ngài đã thể hiện lòng nhiệt thành mục vụ rộng khắp, không tiếc bất cứ hy sinh nào. Ví dụ, ngài thường xuyên cưỡi ngựa đi thăm hỏi người bệnh, bất chấp khoảng cách xa xôi, những nguy hiểm của cuộc hành trình và thời tiết khắc nghiệt. Vị "giám mục gaucho" đã đi khắp Uruguay ba lần, mang đức tin và hy vọng đến cho người dân nơi đây. Trong cuộc vây hãm Paysandú lịch sử năm 1864, Giám mục Vera đã cư trú trên đảo Isla de la Caridad, đối diện với thành phố bị vây hãm, để chăm sóc những người tị nạn và bị thương ở cả hai phía. Ngài ở lại đó cho đến khi cuộc vây hãm kết thúc, đồng hành cùng giáo dân và cầu nguyện nhân danh Chúa cho hai đội quân anh em ôm lấy nhau trong tình yêu thương huynh đệ.

Kính thưa anh chị em, hôm nay đến lượt chúng ta tiếp tục di sản mà những người gieo hạt giống Tin Mừng đã để lại cho chúng ta. Chúng ta phải làm điều đó trong khi ghi nhớ lời Chúa: với sự công chính, trung thực và trung tín, nhận thức rằng sứ điệp mà chúng ta rao giảng không thuộc về chúng ta. Đó là một kho báu mà chúng ta đã nhận được từ Chúa, và chúng ta mang nó trong những bình đất sét (xem 2 Cr 4:7).

Ba biểu tượng đặc trưng cho vùng đất này có thể giúp chúng ta suy ngẫm về kho tàng đức tin mà chúng ta đã nhận được và sứ mệnh được giao phó cho chúng ta. Thứ nhất là cây cầu; thứ hai là những rặng cọ; và thứ ba là thức uống mate.

Tại thành phố Paysandú này có cây cầu quốc tế General Artigas bắc qua sông Uruguay, nối liền hai quốc gia láng giềng. Không khó để hình dung những lợi ích mà một cây cầu mang lại như sự cởi mở, giao tiếp và trao đổi. Đó là lý do tại sao việc xây dựng cầu lại quan trọng đến vậy! Đây là ơn gọi mà tất cả chúng ta đều được kêu gọi: xây dựng cầu, củng cố mối liên kết, đoàn kết, giao tiếp và chia sẻ niềm vui đức tin, như Chân phước Jacinto Vera đã làm, "bất kể thời điểm thuận lợi hay không thuận lợi" (2 Tim 4:2).

Hơn nữa, một cây cầu cần có nền móng vững chắc nếu muốn chịu được cả những dòng chảy mạnh nhất. Thật vậy, giống như một ngôi nhà xây trên đá sẽ đứng vững giữa cơn bão, trong khi một ngôi nhà xây trên cát có nguy cơ sụp đổ (xem Mt 7:24-27), thì một cây cầu cũng cần có nền móng thích hợp để chịu được sức mạnh của gió và nước. Mỗi khi anh chị em xuống bờ sông và nhìn thấy cây cầu, hãy nhớ rằng biểu tượng này đại diện cho chúng ta và nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của một nền tảng Kitô giáo vững chắc. Chúng ta cần phải chuẩn bị tốt để giải thích về đức tin của mình cho bất cứ ai hỏi (xem 1 Pet 3:15) và không để mình bị cuốn theo "mọi thứ giáo lý lạ lẫm" (Dt 13:9). Chỉ bằng cách này, chúng ta mới có thể trở thành những công cụ của sự hiệp nhất và những mối dây bác ái.

Biểu tượng thứ hai đặc trưng và tô điểm cho vùng đất này là những rặng cọ. Sách Thánh Vịnh cho chúng ta biết rằng "người công chính thịnh vượng như cây cọ" (Tv 92:12). Cây này có thể chịu được gió mạnh, có rễ sâu, vươn thẳng lên trời tìm kiếm ánh sáng và cho ra quả yatay ngọt ngào. Đây là một hình ảnh đẹp về nguồn gốc của chúng ta và vận mệnh mà chúng ta được kêu gọi: bén rễ trong Chúa Kitô, Anpha và Ômega, Khởi đầu và Kết thúc của cuộc đời chúng ta, để, nhờ luôn hiệp nhất với Ngài, chúng ta có thể sinh trái tốt lành (xem Ga 15:5).

Đồng thời, chúng ta nhận thấy rằng những cây cọ trong vùng này không mọc riêng lẻ mà tạo thành từng cụm; có rất nhiều cây, nhưng chúng không hề đơn độc hay cách xa nhau. Tương tự như vậy, Giáo hội là một cộng đồng anh chị em cùng nhau bén rễ và múc nước từ một nguồn chung: Lời Chúa, các bí tích, cầu nguyện và các việc bác ái. Cùng nhau, các tín hữu hướng mắt ngợi khen Chúa Kitô — bình minh từ trên cao, ánh sáng của Ngài dẫn dắt bước chân nhân loại trên con đường bình an (xem Lc 1:78-79).

Cuối cùng, chúng ta hãy cùng xem xét một biểu tượng có mặt trong mọi gia đình ở đất nước này, trong mọi nơi học tập và làm việc, và trong mọi cuộc tụ họp bạn bè. Tôi đang nói đến mate, thức uống đặc trưng của Nam Mỹ, mà ý nghĩa sâu sắc của nó các bạn có thể giải thích rõ hơn tôi. Chắc chắn, nhiều người trong số các bạn đã thưởng thức mate trên đường đến buổi lễ hôm nay và sẽ lại thưởng thức trên đường về nhà. Mate thậm chí đã đến cả Rôma!

Trà Mate là biểu tượng của sự quen thuộc, tình bạn và cuộc gặp gỡ. Nó dạy chúng ta biết chia sẻ và ở bên nhau, củng cố những mối dây liên kết chúng ta như anh chị em. Đó là biểu tượng của sự chào đón, hòa nhập và những giá trị chung. "Uống trà Mate" là một nghi thức giàu tính biểu tượng, trong đó cuộc đối thoại diễn ra không cần lời nói và mỗi chi tiết đều mang ý nghĩa riêng. Tôi cũng nghĩ đến những khoảnh khắc khi người ta uống trà Mate một mình, trong im lặng và thành kính. Trong những khoảnh khắc cô đơn ấy, biết bao nhiêu người trong các bạn đã phó thác cho Chúa những lo lắng và nhu cầu, những ước muốn và khát vọng sâu thẳm nhất của mình!

Anh chị em thân mến,

Chúng ta cần suy ngẫm về những biểu tượng mà chúng ta cùng chia sẻ, những biểu tượng mang lại cho chúng ta bản sắc và ý thức thuộc về, những biểu tượng nói với chúng ta về nguồn gốc và hướng chúng ta đến tương lai. Đức tin cũng là một phần trong cuộc sống của người dân Uruguay từ những ngày đầu tiên, và nó cần được truyền lại cho các thế hệ tương lai với lòng dũng cảm sáng tạo.

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc trung thành với những ơn lành đã nhận: "Ai trung thành trong việc nhỏ thì cũng trung thành trong việc lớn" (Lc 16:10). Nhiều người nam và nữ, như Đức Cha Jacinto Vera, đã sống theo những lời này. Trung thành với ơn gọi đã nhận, họ đã gieo hạt giống Tin Mừng vào lòng người dân Uruguay. Những hạt giống ấy vẫn còn sống trong cộng đồng, nhưng điều thiết yếu là phải tiếp tục tạo điều kiện cần thiết để chúng phát triển và đạt được tiềm năng tối đa. Điều này bao gồm việc tiếp tục giáo dục đức tin cho trẻ em và thanh thiếu niên, đồng hành cùng các gia đình, hỗ trợ người cao tuổi và thực hiện các công việc bác ái.

Anh chị em thân mến,

Tôi khuyến khích anh chị em hãy nhiệt tình tiếp tục sứ mệnh truyền giáo. Hãy làm cầu nối để nhiều người có thể gặp gỡ Chúa Giêsu. Hãy là một cộng đồng huynh đệ cùng nhau chia sẻ cuộc sống, dự án, ước mơ và hy vọng, đặc biệt là với những người cần giúp đỡ nhất. Hãy là một cộng đồng cầu nguyện duy trì cuộc đối thoại liên tục với Chúa như bạn bè trò chuyện với nhau (xem Ga 15:15). Chúa Kitô đang trông cậy vào tất cả anh chị em! Chúa Kitô đang trông cậy vào anh chị em!

Nguyện xin Mẹ Thiên Chúa, Đức Mẹ Ba Mươi Ba, che chở anh chị em trên hành trình cuộc sống và luôn hướng dẫn anh chị em đến gặp gỡ Con của Mẹ, là Chúa Giêsu.

Lúc 12:15, Đức Thánh Cha đã chuyến bay từ Sân bay Quốc tế Paysandú trở về Thủ đô Montevideo, và đến nơi lúc 13:30.

Ban chiều, lúc 17:00, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ Cộng Đồng Xã Hội Casavalle tại Giáo xứ Đức Mẹ Guadalupe

Lúc 18:00, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ với Cộng Đồng Giáo Dục tại Đại học Công Giáo Uruguay

---

Source:VATICAN

Lúc 19:00, Đức Thánh Cha chủ tọa Đêm Canh Thức tại Sân vận động Centenary

2. Diễn từ của Đức Thánh Cha tại Đại Học Công Giáo Uruguay

Như chúng tôi đã tường trình, ngày thứ hai trong chuyến tông du Uruguay của Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bắt đầu lúc 08:25 với chuyến bay từ Sân bay Quốc tế Montevideo-Carrasco đến Paysandú

Lúc 09:10, Đức Thánh Cha đã đến phi trường quốc tế Paysandú, thường được gọi là phi trường "Chuẩn tướng phi công Tydeo Larre Borges".

Lúc 10g, ngài đã cử hành thánh lễ tại "Parque París Londres"

Lúc 12:15, Đức Thánh Cha đã chuyến bay từ Sân bay Quốc tế Paysandú trở về Thủ đô Montevideo, và đến nơi lúc 13:30.

Ban chiều, lúc 17:00, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ Cộng Đồng Xã Hội Casavalle tại Giáo xứ Đức Mẹ Guadalupe

Lúc 18:00, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ với Cộng Đồng Giáo Dục tại Đại học Công Giáo Uruguay

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ toàn văn diễn từ của ngài tại đây qua phần trình bày của Kim Thúy

Anh chị em thân mến,

Tôi rất vui mừng được gặp gỡ anh chị em, những người – noi gương Chúa Giêsu, Vị Thầy Thần Linh – đã dành trọn cuộc đời mình để phục vụ sự nghiệp giáo dục. Tôi xin gửi lời chào đến Đức Hồng Y Daniel Sturla, S.D.B., Đại Chưởng ấn của Đại học Công Giáo này. Tôi cũng xin chào quý Đức Giám Mục, Viện trưởng – linh mục Julio Fernández Techera, S.J. – cùng các vị đại diện chính quyền. Tôi đặc biệt gửi lời chào đến các giáo sư và sinh viên đã đến đây từ rất nhiều cơ sở giáo dục trên khắp đất nước.

Cách đây hơn ba mươi tám năm, Thánh Gioan Phaolô II đã đến thăm cơ sở giáo dục đại học này, khi ấy mới chỉ ở những bước khởi đầu. Hôm nay, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành vì những công trình giáo dục mà anh chị em đã và đang thực hiện trong các cộng đồng dành cho việc đào tạo và giảng dạy, ở mọi cấp học và giai đoạn học tập, nhằm phục vụ việc loan báo Tin Mừng và tôn vinh phẩm giá con người. Sự kiên trì này cho thấy nền giáo dục Công Giáo tại Uruguay đã trở thành "phương thế cụ thể để Tin Mừng biến thành một cử chỉ giáo dục, một mối tương quan, một nền văn hóa". Điều này cũng khẳng định với chúng ta rằng: "Tin Mừng không bao giờ cũ kỹ, mà luôn làm cho ‘mọi sự trở nên mới mẻ’. Mỗi thế hệ đều đón nhận Tin Mừng như một sự mới mẻ đầy sức sống. Mỗi thế hệ… [đều khám phá ra] sức mạnh tiềm tàng và khả năng sinh sôi nảy nở của nó".

Mục tiêu của sứ vụ mục vụ trong lĩnh vực giáo dục là để sinh viên, giáo sư và các nhà quản lý trường học có thể lắng nghe, nhìn ngắm, nếm cảm, chạm vào và cảm nhận được Tin Mừng; để Tin Mừng soi sáng các giác quan của họ, giống như cách mà những bức tranh tường đầy sống động trong khuôn viên trường đại học này đang thực hiện. Nhờ đó, tất cả những ai thuộc về cộng đồng giáo dục đều có thể tăng trưởng và nhận thức trọn vẹn hơn về phẩm giá bất khả xâm phạm của mình với tư cách là con người. Điều này cũng đúng đối với các môi trường giáo dục ngoại khóa, giáo dục phi chính quy, cũng như trong các cộng đồng giáo dục hay những nơi tập trung vào việc tái hòa nhập xã hội và chăm sóc trị liệu. Trong những bối cảnh này, sự hiện diện đầy quan tâm và lối sống làm chứng của những người trưởng thành đáng tin cậy, có năng lực và biết cộng tác với nhau, còn có sức nặng hơn cả lời nói.

Trước thực trạng toàn cầu mà chúng ta đang trải qua, tôi tin rằng để đạt được mục tiêu này, "cần phải vượt qua các quan điểm nhị nguyên: con người ‘tuy gồm cả thân xác và linh hồn, nhưng là một thể thống nhất’. Việc coi thân xác như một ‘đồ vật’ có thể tùy ý định đoạt, luôn là hành vi phủ nhận phẩm giá của con người".

Vì vậy, tôi mời gọi anh chị em cùng thực hiện một "hành trình" ngắn qua năm giác quan của chúng ta; thông qua việc suy nghĩ về chúng, chúng ta có thể tái khám phá vẻ đẹp của Tin Mừng và sự cao quý của kiếp người.

Chúng ta hãy bắt đầu bằng việc suy nghĩ câu Thánh Vịnh sau đây: "Ngắm nhìn tầng trời". Tác giả Thánh Vịnh dẫn đưa chúng ta đến một trong những hoạt động cao quý nhất của đôi mắt: sự chiêm niệm. Ngày nay, chiêm niệm được hiểu là nhìn một cách chăm chú, với thái độ gần như kinh ngạc, vào một đối tượng thuộc về tâm linh hoặc vật chất. Việc chiêm niệm công trình sáng tạo và gặp gỡ Thiên Chúa giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về vị trí của mình trong kế hoạch của Người, cũng như trách nhiệm cá nhân và tập thể của chúng ta trong việc gìn giữ sự hài hòa nguyên thủy. Chúng ta cũng có thể thấy điều này qua mười hai tòa nhà trong khuôn viên trường, vốn hòa quyện một cách hài hòa vào cảnh quan của khu vực này.

Chiêm niệm là một hình thức loan báo Tin Mừng thông qua tiến trình nhận thức bằng sự chú tâm—một điều ngày càng trở nên khó khăn hơn trong thời đại hiện nay. Khi đạt được sự chú tâm này, trẻ em và người trẻ sẽ tìm thấy chiều sâu mà các em hằng khao khát, có được không gian cho sự tĩnh lặng và phân định, đồng thời dần quen với việc đối thoại cùng lương tâm mình và với Thiên Chúa. Do đó, tôi mời gọi anh chị em hãy dành một vị trí xứng đáng cho việc chiêm niệm trong công tác giáo dục của mình.

Thứ hai, khi thốt lên "tầng trời, công trình tay Người tạo dựng", tác giả Thánh Vịnh tiến xa hơn trong việc chiêm niệm, đến mức nhìn thấy đôi tay của Thiên Chúa—như đôi tay của một nghệ sĩ—đang kiến tạo nên các thiên thể, các thiên thần và mọi sinh vật chuyển động trên bầu trời, trên mặt đất và dưới đại dương. Trong số tất cả các tạo vật, chỉ có con người mới có những ngón tay – gắn liền với bàn tay – để vun xới đất đai, tạo ra hoa trái, chào đón anh chị em, cũng như để vuốt ve và ôm ấp. Tuy nhiên, chúng ta không được quên rằng ngày nay, chính đôi bàn tay con người ấy lại đang tạo ra "tác phẩm" tồi tệ nhất của nhân loại: chiến tranh.

Nền giáo dục Công Giáo mà anh chị em đang thúc đẩy được kêu gọi để giúp cộng đồng giáo dục nhận ra tầm quan trọng của sự đụng chạm, của những ngón tay và bàn tay trong việc vun đắp hòa bình. Nếu các học sinh, sinh viên có thể cảm nhận được "cái ôm của Bí tích Rửa tội mà Chúa Cha đã dành cho chúng ta khi còn thơ bé", các em sẽ khao khát "một cái ôm khác nữa: cái ôm của Chúa Cha nhân từ, Đấng đang chờ đợi chúng ta trong vinh quang".. Giúp con trẻ và người trẻ "cảm nhận được rằng các em đang sống giữa hai vòng tay ôm ấp ấy chính là sứ mạng khó khăn nhưng cũng đầy tốt đẹp của người rao giảng Tin Mừng". Những ai cảm thấy mình được Chúa Cha ôm ấp, chắc chắn sẽ trở thành những người kiến tạo hòa bình.

Tiếp nối hành trình, Thánh Phêrô hướng sự chú ý của chúng ta đến giác quan vị giác khi ngài nói: "Anh em đã nếm thử Chúa nhân từ dường bao". Giác quan này gợi lên khái niệm về hương vị, và cùng với đó là sự khôn ngoan nảy sinh từ trải nghiệm, suy tư và thưởng thức. Tôi đang nói đến sự khôn ngoan đưa chúng ta đến gần hơn với lòng nhân từ của Thiên Chúa; sự khôn ngoan giúp chúng ta trở thành anh chị em của nhau; sự khôn ngoan dẫn đưa chúng ta đến sự thánh thiện. Nếm thử không chỉ dừng lại ở việc nhận biết hương vị, xác định các loại thực phẩm hay phân loại các bữa ăn. Tương tự như vậy, một người thu thập thông tin mà thiếu đi sự phân định, suy tư và thấu hiểu bối cảnh thì không thể được coi là người khôn ngoan.

Vì thế, giáo dục tại các trường học và đại học cần cấp thiết góp phần vào việc "sử dụng kỹ thuật và trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI một cách sáng suốt, đặt con người lên trên thuật toán, đồng thời hài hòa các loại trí thông minh: kỹ thuật, cảm xúc, xã hội, tâm linh và sinh thái". Ước mong sao con trẻ và người trẻ của chúng ta biết thưởng thức "điều gì tốt đẹp, đẹp lòng Thiên Chúa và hoàn hảo".

Khi xét đến khứu giác, chúng ta có thể hướng về câu chuyện xức dầu tại Bê-ta-ni-a như Thánh Gioan Tông đồ đã thuật lại: "Cả ngôi nhà tràn ngập hương thơm của dầu thơm". Thánh Augustinô nhắc nhở chúng ta rằng: "Thế giới đã tràn ngập danh tiếng tốt, bởi lẽ danh tiếng tốt chính là một hương thơm dịu ngọt". Thế nhưng ngày nay, danh dự hay danh tiếng của con người liên tục bị tấn công; đến mức việc loại trừ, khước từ và hạ thấp người khác đã trở thành một thứ mùi hôi thối mà khứu giác của chúng ta dần dần trở nên quen thuộc.

Thật vậy, tiến trình phi nhân hóa mà chúng ta đang chứng kiến chính là một thách đố đối với các trường học và đại học của chúng ta. "Một nghịch lý ngày càng trở nên rõ rệt: trong khi ‘trí thông minh’ được gán cho các hệ thống máy tính, thì chúng ta lại gặp khó khăn trong việc nhìn nhận phẩm giá bất khả xâm phạm của con người — những con người mà cuộc đời họ bị đánh giá theo tiêu chuẩn hiệu năng, và khi không còn được coi là hữu dụng, họ liền bị loại bỏ và gạt sang bên".

Chúng ta cần phải bảo vệ vẻ đẹp cao quý của con người, một vẻ đẹp bắt nguồn từ chính vẻ đẹp của Đấng Mê-xi-a. Chúng ta cần khẳng định lại rằng sự sống con người phải được tôn trọng ở mọi giai đoạn và trong mọi hoàn cảnh. Không một ai được phép bị loại trừ.

Khi khép lại những suy tư này, chúng ta hãy hướng đến giác quan thính giác thông qua lời của thánh sử Mát-thêu: "Ai có tai thì hãy nghe". Chúng tôi hy vọng rằng những chia sẻ tại cơ sở giáo dục đại học này sẽ được lắng nghe, và từ đó, được cân nhắc thực hiện trong các cơ sở giáo dục của anh chị em. Trong thế giới ngày nay, việc tinh chỉnh khả năng lắng nghe là điều vô cùng quan trọng. Biết phân định những gì mình nghe được sẽ tạo nên sự khác biệt lớn. "Thánh Âu-gus-ti-nô, khi kết hợp sự khôn ngoan trong Kinh Thánh với truyền thống Hy-La, đã hiểu rằng một người thầy đích thực là người khơi dậy khát vọng tìm kiếm chân lý, đồng thời giáo dục sự tự do để biết đọc các dấu chỉ và lắng nghe tiếng nói nội tâm" (Tông thư Vạch ra những bản đồ hy vọng mới, 2.2).

Nền giáo dục Công Giáo của chúng ta không thể chỉ gói gọn trong một phạm vi khép kín. Thay vào đó, nó cần biết lắng nghe các gia đình, xã hội dân sự, các cơ quan chính quyền và hành chính, cũng như đại diện từ các lĩnh vực kinh tế và các nhóm nghề nghiệp khác nhau. Ngày nay, trẻ em và người trẻ của chúng ta "lắng nghe" thông qua việc tham gia các hoạt động tình nguyện, các công cuộc truyền giáo và những dự án cộng đồng. Những ai biết lắng nghe sẽ nhìn nhận người khác như một hồng ân, thay vì coi họ là một mối đe dọa. Trong Kinh Thánh, việc lắng nghe Chúa được xem là biểu hiện của sự khôn ngoan, thận trọng và công bằng. Các sáng kiến giáo dục của chúng ta cần thể hiện được ba đức tính này, đồng thời phải lưu tâm rằng các thế hệ ngày nay đang thay đổi nhanh chóng hơn nhiều so với trước đây; vì vậy, việc bắt kịp thời đại — mà vẫn không từ bỏ những truyền thống tốt đẹp — chính là một thách thức thực sự.

Anh chị em thân mến, tôi mời gọi anh chị em hãy tiếp tục hành trình của mình, vừa loan báo Tin Mừng vừa quan tâm đến con người toàn diện: "thân xác và linh hồn, trái tim và lương tâm, trí tuệ và ý chí". Chúng ta không được dừng lại. Hãy tiếp tục bước đi cùng Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Một lần nữa, tôi bày tỏ lòng trân trọng đối với công cuộc giáo dục mà anh chị em đang thực hiện. Khi phó thác công việc này dưới sự bảo trợ của Đức Trinh Nữ Maria – Tòa Đấng Khôn Ngoan, tôi thân ái ban Phép lành Tòa Thánh cho anh chị em.